آيا زنان ناقص العقل هستند؟
آيا زنان ناقص العقل هستند؟
در یکی از خطبه های نهج البلاغه که امیرالمومنین پس از جنگ جمل بیان داشته اند فرموده اند:
مَعَاشِرَ النَّاسِ إِنَّ النِّسَاءَ نَوَاقِصُ الْإِيمَانِ. نَوَاقِصُ الْحُظُوظِ .نَوَاقِصُ الْعُقُولِ.
یعنی: ای مردم! زنان در سه چیز ناقص هستند: ایمان، بهره و عقل
این جمله حضرت باعث شده است تا گاه و بی گاه مخالفین اسلام با مسلمانان بحث کنند و ادعا کنند که دین اسلام برای زنان ارزش قائل نیست و عقل آنان را ناقص می داند!
در حالی که ایات قرآن صریحا می فرماید اجر و پاداش زنان و مردان یکسان است و در پیشگاه خدای متعال هیچ فرقی با هم ندارند:
فَاسْتَجابَ لَهُمْ رَبُّهُمْ أَنِّي لا أُضِيعُ عَمَلَ عامِلٍ مِنْكُمْ مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثى. (آل عمران: 195)
خداوند آنان را چنين اجابت كرد كه من عمل هيچ يك از عمل كنندگان شما را از مرد و زن ضايع نميكنم.
اما معنای سخن حضرت چیست؟
معنای سخن حضرت در ادامه همین سخن نهفته است. حضرت بعد از این جمله خودشان منظورشان را توضیح می دهند که اصلا مرادشان از نقص، «تفاوت» است. نه نقص به معنایی که به ذهن ما متبادر می شود.
مَعَاشِرَ النَّاسِ إِنَّ النِّسَاءَ نَوَاقِصُ الْإِيمَانِ. نَوَاقِصُ الْحُظُوظِ .نَوَاقِصُ الْعُقُولِ.
فَأَمَّا نُقْصَانُ إِيمَانِهِنَّ فَقُعُودُهُنَّ عَنِ الصَّلَاةِ وَ الصِّيَامِ فِي أَيَّامِ حَيْضِهِنَّ.
وَأَمَّا نُقْصَانُ عُقُولِهِنَّ فَشَهَادَةُ امْرَأَتَيْنِ كَشَهَادَةِ الرَّجُلِ الْوَاحِدِ.
وَأَمَّا نُقْصَانُ حُظُوظِهِنَّ فَمَوَارِيثُهُنَّ عَلَى الْأَنْصَافِ مِنْ مَوَارِيثِ الرِّجَالِ.
اى مردم همانا زنان در مقايسه با مردان، در ايمان، و بهرهورى از اموال، و عقل متفاوتند،
اما تفاوت ايمان بانوان، بر كنار بودن از نماز و روزه در ايّام «عادت حيض» آنان است،
و اما تفاوت عقلشان با مردان بدان جهت كه شهادت دو زن برابر شهادت يك مرد است،
و علّت تفاوت در بهره ورى از اموال آن كه ارث بانوان نصف ارث مردان است.
........
این تفاوت در ایمان و در ارث و در عقل یک تفاوتی است که همه می دانند و جای انکار ندارد. این تفاوت طبیعی و تکوینی است که زنان احساسی تر هستند. به تجربه ثابت شده است که در حوادث قتل و سرقت و از این قبیل جرائمی که دلهره آور است، اگر زنان بخواهند در دادگاه به عنوان شاهد حاضر شوند بخاطر احساسی عمل کردن نمی توانند اتفاق پیش آمده را خوب توضیح بدهند و معمولا شهادت آنها در دادگاه ها همراه با تناقضات زیادی است که از ترس و دلهره و نگرانی و کنترل نداشتن بر خودشان نشات می گیرد و به گفته های یک زن نمی شود اعتماد کرد.
و البته این کاملا طبیعی است. ما باید ببینیم خدای متعال زن را برای چه کاری خلق کرده است و مرد را برای چه کاری. جایگاه زن در نظام عالم چیست. زن موودی حساس و لطیف است که وظیفه خطیر مادری و تربیت فرزندان بر دوش اوست.آن نقصان که در روایت درباره اش صحبت شده، همانطور که از ادامه اش فهمیده می شود به معنای کاهش ارزشی نیست و منظور تفاوت است که این تفاوت هم مورد قبول همه است.
در یکی از خطبه های نهج البلاغه که امیرالمومنین پس از جنگ جمل بیان داشته اند فرموده اند:
مَعَاشِرَ النَّاسِ إِنَّ النِّسَاءَ نَوَاقِصُ الْإِيمَانِ. نَوَاقِصُ الْحُظُوظِ .نَوَاقِصُ الْعُقُولِ.
یعنی: ای مردم! زنان در سه چیز ناقص هستند: ایمان، بهره و عقل
این جمله حضرت باعث شده است تا گاه و بی گاه مخالفین اسلام با مسلمانان بحث کنند و ادعا کنند که دین اسلام برای زنان ارزش قائل نیست و عقل آنان را ناقص می داند!
در حالی که ایات قرآن صریحا می فرماید اجر و پاداش زنان و مردان یکسان است و در پیشگاه خدای متعال هیچ فرقی با هم ندارند:
فَاسْتَجابَ لَهُمْ رَبُّهُمْ أَنِّي لا أُضِيعُ عَمَلَ عامِلٍ مِنْكُمْ مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثى. (آل عمران: 195)
خداوند آنان را چنين اجابت كرد كه من عمل هيچ يك از عمل كنندگان شما را از مرد و زن ضايع نميكنم.
اما معنای سخن حضرت چیست؟
معنای سخن حضرت در ادامه همین سخن نهفته است. حضرت بعد از این جمله خودشان منظورشان را توضیح می دهند که اصلا مرادشان از نقص، «تفاوت» است. نه نقص به معنایی که به ذهن ما متبادر می شود.
مَعَاشِرَ النَّاسِ إِنَّ النِّسَاءَ نَوَاقِصُ الْإِيمَانِ. نَوَاقِصُ الْحُظُوظِ .نَوَاقِصُ الْعُقُولِ.
فَأَمَّا نُقْصَانُ إِيمَانِهِنَّ فَقُعُودُهُنَّ عَنِ الصَّلَاةِ وَ الصِّيَامِ فِي أَيَّامِ حَيْضِهِنَّ.
وَأَمَّا نُقْصَانُ عُقُولِهِنَّ فَشَهَادَةُ امْرَأَتَيْنِ كَشَهَادَةِ الرَّجُلِ الْوَاحِدِ.
وَأَمَّا نُقْصَانُ حُظُوظِهِنَّ فَمَوَارِيثُهُنَّ عَلَى الْأَنْصَافِ مِنْ مَوَارِيثِ الرِّجَالِ.
اى مردم همانا زنان در مقايسه با مردان، در ايمان، و بهرهورى از اموال، و عقل متفاوتند،
اما تفاوت ايمان بانوان، بر كنار بودن از نماز و روزه در ايّام «عادت حيض» آنان است،
و اما تفاوت عقلشان با مردان بدان جهت كه شهادت دو زن برابر شهادت يك مرد است،
و علّت تفاوت در بهره ورى از اموال آن كه ارث بانوان نصف ارث مردان است.
........
این تفاوت در ایمان و در ارث و در عقل یک تفاوتی است که همه می دانند و جای انکار ندارد. این تفاوت طبیعی و تکوینی است که زنان احساسی تر هستند. به تجربه ثابت شده است که در حوادث قتل و سرقت و از این قبیل جرائمی که دلهره آور است، اگر زنان بخواهند در دادگاه به عنوان شاهد حاضر شوند بخاطر احساسی عمل کردن نمی توانند اتفاق پیش آمده را خوب توضیح بدهند و معمولا شهادت آنها در دادگاه ها همراه با تناقضات زیادی است که از ترس و دلهره و نگرانی و کنترل نداشتن بر خودشان نشات می گیرد و به گفته های یک زن نمی شود اعتماد کرد.
و البته این کاملا طبیعی است. ما باید ببینیم خدای متعال زن را برای چه کاری خلق کرده است و مرد را برای چه کاری. جایگاه زن در نظام عالم چیست. زن موودی حساس و لطیف است که وظیفه خطیر مادری و تربیت فرزندان بر دوش اوست.آن نقصان که در روایت درباره اش صحبت شده، همانطور که از ادامه اش فهمیده می شود به معنای کاهش ارزشی نیست و منظور تفاوت است که این تفاوت هم مورد قبول همه است.
- ۱.۹k
- ۲۳ اسفند ۱۳۹۲
دیدگاه ها (۳)
در حال بارگزاری
خطا در دریافت مطلب های مرتبط