بسم الله الرحمن الرحیم

بسم الله الرحمن الرحیم
پاسخ قسمت دوم :
عقل معاش :
آدمی، در این دنیا زندگی می‌کند و با اهداف، آمال و البته مشکلات بسیار دنیوی مواجه است که باید با تفکر و تعقل از پیش‌رو بردارد. بنابراین، اندیشه‌ های عقلانی انسان که مربوط به زندگی این دنیا و چاره اندیشی برای رفع و دفع معضلات و مشکلات زندگی و تدابیر امور جاری حیات مادی و هماهنگ با قوانین را عقل معاش گویند.
دقت شود که سخن از عقل است، نه هر اندیشه و تدبیری که انسان اتخاذ می‌کند، چرا که ممکن است آدمی به جای عقل، تابع هوای نفس گردد. لذا اگر کسی برای رفع مشکل مالی، به فکر دزدی و کلاهبراداری افتاد، دیگر به آن عقل معاش نمی‌ گویند.
از این‌رو، عقل معاش نیز خود را با قوانین وفق می‌دهد؛ چه قوانین حاکم بر خلقت باشد و چه قوانین شرعی، که در اصل منطبق با یکدیگرند.
غربی‌ها، به هر تصمیمی که در حوزه سیاست،اقتصاد و حکومت بگیرند نیز عقل معاش به معنای قل مدرن، عقل حسابگر، تجربه­ گرا، عقل عملی می‌گویند؛ اما در عقل معاش آنها فقط سود و لذت هدف است که آن دیگر عقل نیست، اما در عقل معاش به مفهوم حقیقی، حیات معقول - حیات طیبه مد نظر قرار می‌ گیرد.
از حضرت امام صادق علیه السلام پرسیدند: عقل چیست؟ فرمودند: مَا عُبِدَ بِهِ الرَّحْمَنُ وَ اكْتُسِبَ بِهِ الْجِنَانُ - عقل آن است كه به وسيله آن خداى رحمان پرستش شود و بهشت به دست آيد.پرسیدند: پس آن چه معاویه با آن همه درایت، زیرکی و سیاست داشت چه بود؟ فرمودند: تِلْكَ النَّكْرَاءُ تِلْكَ الشَّيْطَنَةُ وَ هِيَ شَبِيهَةٌ بِالْعَقْلِ وَ لَيْسَتْ بِالْعَقْلِ - آن نيرنگ است، آن شيطنت است! آن نمايش عقل را دارد ولى عقل نيست. (اصول کافی، ج 1، کتاب العقل و الجهل)
عقل معاد : عقل معاد، در طول همان عقل نظری یا شناختی قرار دارد که خدا را می‌شناسد و خالقیت، مالکیت، ربوبیّت و سبوحیت او را تصدیق می‌کند.
معاد، عود و بازگشت به سوی اوست؛ پس کسی که او را نشناخته و به او ایمان نیاورده است،نمی‌تواندعقل معاد داشته باشد ودر رابطه با بازگشت به سوی او فکر کند و برای نجات و فلاح خود، چاره‌اندیشی نماید.
خداوند متعال، در آیات متعددی به همین جهان طبیعت و زندگی مادی اشاره نموده و بر نتیجه‌ گیری عقلی نسبت معاد تصریح نموده و ارجاع داده است: (ادامه دارد...)