محمود مشرف آزاد تهرانی شاعر تهرانی

زنده‌یاد "محمود مشرف آزاد تهرانی" مشهور به "م.آزاد" شاعر ایرانی، زاده‌ی ۱۸ آذر ماه ۱۳۱۲ خورشیدی در تهران بود. "حسن تهرانی" معروف به "بیژن تهرانی"، نویسنده، تهیه‌کننده، فیلم‌نامه‌نویس و کارگردان ایرانی، برادر اوست.
در سال ۱۳۳۶ از دانشکده ادبیات و زبان فارسی دانشگاه تهران لیسانس گرفت و دوره دانشسرای عالی تهران را نیز گذراند. سپس ۱۰ سال به آموزگاری ادبیات فارسی پرداخت و در سال ۱۳۴۶ به استخدام کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان درآمد. او علاوه بر ترجمه اشعار شاعران سرزمین‌های دیگر، در زمینه‌ی زندگی‌نامه، نقد ادبی، و قصه به شعر و نثر برای کودکان کتاب چاپ کرده‌ است.
او یکی از درخشان‌ترین چهره‌های شعر غنائی معاصر است. اشعار او بیشتر عاشقانه‌اند و زبانی سرشار از کلمات خوش آهنگ و روان دارند.
آشنایی او با شعر کلاسیک و شعر نو، و تجربه اندوزی در شعر بزرگسالان پیش از پرداختن به ادبیات کودکان سبب شد که بازآفرینی‌های ارزشمندی از شاهنامهٔ فردوسی، مثنوی معنوی مولانا، کلیله و دمنه، منطق الطیر عطار نیشابوری و نیز از ادبیات فلکلوریک ایران برای کودکان، هنگامی که مواد خواندنی برای کودکان ایرانی اندک بود، پدیدآورد.
وی بیش از ۴۰ کتاب کودک و بیش از ۱۴ کاست، شعر و قصه برای کودکان منتشر شده‌ است.
سرانجام پس عمری خدمات فرهنگی و ادبی، در تاریخ ۲۹ دی ماه ۱۳۸۴، در هفتاد و دو سالگی بر اثر ابتلا به سرطان حنجره، درگذشت.
در ۲۷ آبان ۱۳۹۹، به پاس خدمات فرهنگی او، کوچه یکم در محدوده خیابان کلاهدوز به نام م _آزاد تغییر نام یافت.


▪︎کتاب‌‌شناسی:
▪︎شعر:
- دیار شب - ۱۳۳۴
- قصیده‌ی بلند باد و دیدارها، تهران: انتشارات مروارید، ۱۳۴۵
- آئینه‌ها تهی‌ست، تهران: جوانه، ۱۳۴۶
- با من طلوع کن، تهران: انتشارات اشرفی، ۱۳۵۲
- گزینه‌ی اشعار، تهران: انتشاران مروارید، ۱۳۷۴
- گل باغ آشنایی (مجموعه اشعار)، تهران: نشر علم، ۱۳۷۸
- باید عاشق شد و رفت (گزیده)، تهران: نشر ماه‌ریز، ۱۳۷۹
- بهارزائی آهو (گزیده)، تهران: دارینوش، ۱۳۸۵
- باید عاشق شد و خواند: زندگی و شعر م. آزاد، محمد مفتاحی، تهران: نشر ثالث، ۱۳۸۸

▪︎ترجمه و تألیف:
- پریشادخت شعر (زندگی و شعر فروغ فرخ‌زاد)
- شعرهای کارل سندبرگ
- بعل زبوب (خداوندگار مگس‌ها)
- سفرهای شگفت ادیسه
- دن آرام (میخائیل‌الکساندروویچ شولوخوف)
- ادبیات کودکان

▪︎ادبیات کودک:
- طوقی
- عمو نوروز
- کی از همه پر زورتره
- لی‏لی - لی‏لی حوضک
- شعرهایی برای کودکان
- از شاهنامه:
زال و سیمرغ - ۱۳۵۱
زال و رودابه - ۱۳۵۲
هفت خوان رستم - ۱۳۵۷
کاوه آهنگر
- خاله سوسکه
- خاله موندگار
- گنجشکک اشی مشی و لک‏لک باغبون باشی
- گزیده داستان‌های مثنوی
- نمایشنامه‏ای منظوم برای کودکان (کاست)
- طوطی و بازرگان
- خاله سوسکه کجا میری؟
- بز بز قندی
- جم‌جمک برگ خزون (ترانه)
- بچه‌ها بهار (ترانه)
- پیره ‏زن گل پیرهن
- شهربازی
و...


گردآوری و نگارش:
#لیلا_طیبی (صحرا)