دعا عامل عجز و ذلت و نفی اصالت‌ها و ارزش‌های انسانی نیست،

دعا عامل عجز و ذلت و نفی اصالت‌ها و ارزش‌های انسانی نیست،
دعا وسیله‌ای برای بدست آوردن آنچه محال است و نامعقول و بی‌منطق، نیست؛
"دعا" هرگز جانشین "وظیفه" نمی‌شود؛
و مسوولیت‌های فرد یا جامعه را سلب نمی‌کند؛
دعا گریزگاهی برای فرار تعهداتی که هر کس در برابر زندگی، مردم، جامعه و سرنوشت خویش دارد نیست؛
ماده‌ای که لکه‌ی زشتی و پستی و ننگ و خیانت را بشوید نیست؛
کلکی که [کار] ناشایسته و محکوم را از راهی غیرمنطقی و غیرقانونی، پاداش دهد و رستگار سازد نیست!!

اساساً دعا غیر از اینکه وسیله کسب موارد احتیاج برای دعا کننده می‌شود؛ نفس آن، یعنی نفس نیایش و پرستش، عامل تربیتی و تربیت‌کننده‌ی روح و ذات نیایشگر است؛
و در اینجاست که اساسی‌ترین مسائل مطرح است.

گشودن قرآن، سخت است و مسئولیت آور،
کتابی که چنان حساب و کتاب دقیقی دارد که می گوید:
نتیجه یک ذره کار نیک را می‌بینی، و کیفر ذره‌ای کار بد را می‌چشی
فمن یعمل مثقال ذرة خیراً یره و من یعمل مثقال ذرة شراً یره - زلزال ۷ و ۸

قیامت، روزی است که دستاورد خویش را می‌نگری
یوم ینظر المرء ما قدمت یداه - نبأ ۴۰

دکتر علی شریعتی