دره ای اسرار آمیز و مخوف و در عین حال زیبا به نام کال جنی

دره ای اسرار آمیز و مخوف و در عین حال زیبا به نام کال جنی (یا دره جن) در دل طبس نهفته است که به اعتقاد مردم محلی دره جن و ارواح است
حدود ۳۰ کیلومتر که از طبس به سوی بشرویه سرزمینی اسرارآمیز وجود دارد که انگار مینیاتوری رازآلود از گراندکانیون آمریکاست. یک دره‌ی خاموش، خنک و آبدار در دل پهنه‌ای داغ و تب‌دار که آثار حیات در آن دست کم به دوران امپراتوری ساسانی باز‌می‌گردد. مردم محلی به آن کال جنی می‌گویند و البته توصیه اکید می‌کنیم که هرگز به تنهایی در این کال قدم نزنید! حتی اگر به ارواح و جن هم اعتقادی ندارید.این دره را که طی سده‌های متمادی سیلاب‌های منطقه خراسان‌جنوبی تراشیده‌اند کال‌جنی می‌نامند. کال اصطلاحی است که به دره یا مسیر ایجاد شده به وسیله سیلاب ها و جریان آب اطلاق می شود. کال جنی یا دره جن ها دره ای است که در شمال طبس و در اطراف روستای ازمیغان و در امتداد خروجی قناتی که در نزدیکی آن قرار دارد واقع شده و ۳۵ کیلومتر با شهرستان طبس فاصله دارد. دره ای زیبا و حیرت انگیز که بومیان قدیمی آن را دره جن ها نامیده اند و آن را خوف انگیز و محل زندگی ارواح و جن ها میدانستند.
برای دست یابی به کف دره نیازمند آشنایی به منطقه است. دره دارای دیواره های بلند و پرشیب است که وارد شدن به آن میتواند خطراتی به همراه داشته باشد. وجود تونل ها و خانه هایی بنام خانه گبرها در دل دیواره ها که برای سکنای زرتشتیان زمان خود ساخته شده از دیگر جدابیتهای این دره است. ساخت این تونلها و حفرها احتمالا به زمان ساسانیان برمیگرده. این حفره ها و تونلها در دامنه جداره های این دره قرار گرفته اند. مسیر دسترسی به این حفره ها خیلی سخته. در مسیر این حفره ها تونل هایی دیده می شه که احتمالا راه های ارتباطی آنها با هم بوده.در مورد حفره‌های داخل دیواره‌ها برخی بر این باورند که ساخته دست انسان است و مشاهده برخی نشانه‌ها نیز این دیدگاه را تأیید می‌کند. برای نمونه در بخشی از کال‌جنی و در ارتفاع ۲‌متری از سطح زمین یک چاه ورودی وجود دارد که می‌توان به درون آن رفت. در چاه که ۷ تا ۸ متر بلندی دارد جای دست‌ها و حفره‌هایی وجود دارد که می‌توان از آنها برای بالا رفتن بهره برد.در بالای آن به تالاری بر می‌خوریم که ۲ دالان دارد و هر کدام شامل چندین اتاق است. آنجا می‌توان مطمئن شد که همه اینها به‌وسیله بشر و در دل دیواره این دره شگفت، پدید آمده است؛ تا جایی که هنوز رد تیشه معمار‌های منسوب به دوره ساسانیان بر در و دیوار اتاقک‌ها باقی مانده است.