سنت و رسوم شب یلدا در لرستان

سنت و رسوم شب یلدا در لرستان

رسم قاشق زنی...

اوایل شب یلدا بعضی از پسر بچه ها به بالای پشت بام منازل می روند و ریسمانی را به یك شال بزرگ بسته به پایین و بطرف درب خانه ها می فرستند و می گویند:

"امشو اول قاره _ خیر د هونت بواره"

(امشب اول یلدا یا اول زمستان است خیر از خانه ات ببارد)

"نون و پنیر و شیره _ كیخا هونت نمیره"

(نان و پنیر و شیره كدخدا (صاحب خانه) خانه ات نمیرد)

"چی به علی كوشكه بیاره"

(چیزی بده علی كوچك یا بچه ات بیاورد)

سپس صاحب خانه مقداری آجیل گندم برشته و میوه و شیرینی در شال آنها می گذارد و بچه ها ضمن بالا كشیدن شال و محتویاتش به عنوان تشكر از صاحب خانه میگویند:

"امشو اول قاهاره نون و پنیر و شیره كیخا هونت نمیره"

(امشب اول یلدا یا اول زمستان است نان و پنیر و شیره كدخدا خانه ات نمیرد).

بعد از برداشتن محتویات شال به روی پشت بامهای دیگر میروند و گفته های مذكور را تكرار می كنند. بعضی مواقع عده ای از صاحب خانه ها برای اینكه با پسر بچه های روی پشت بام شوخی كرده باشند، وقتی بچه ها شال را به پایین می فرستند، صاحب خانه بجای آجیل گندم برشته و میوه و شیرینی مقداری سنگ در شال می گذارند و وقتی بچه ها متوجه این موضوع می شوند همصدا می گویند:

"نون و پنیر و حلوا كیخا هونت لنگ والا"

(نان و پنیر و حلوا كدخدا خانه ات پا در هوا یا بزمین بخورد).

"نون و پنیر و شیره كیخا هونت بمیره"

(نان و پنیر و شیره كدخدا خانه ات بمیرد).

در این هنگام كسانی كه در خانه هستند با شنیدن گفته های بچه ها با صدای بلند میخندند و ضمن دلجویی دادن بچه ها مقداری آجیل گندم برشته و میوه و شیرینی به آنها می دهند.
باید متذكر شد در آذربایجان رسم كجاوه اندازی و در روستاهای نزدیك به تهران رسم شال اندازی در شب چهار شنبه سوری یك سمبول بوده و این رسم در دوران ابوریحان بیرونی نیز مرسوم بوده. يكي ديگر از رسوم ديرينه مردم اين ديار در شب اول قاره سنت قاشق زني است. دراين آيين نيز افراد با پوشاندن سر و صورت خود به درب منازل رفته و با به صدا در آوردن قاشق صاحب خانه را از حضور خود آگاه مي‌كنند. در اين هنگام صاحب خانه نيز به ميمنت اين شب مقداري از تنقلات و شيريني خانگي را در ظرف آنان مي‌ريزد.