خواص برنج؛ سفید یا قهوه ای؟-برنج قهوه ای چیست؟

خواص برنج؛ سفید یا قهوه ای؟-برنج قهوه ای چیست؟


این روزها در بازار برنج فروشان در میان انبوهی از انواع برنج های زرد، سفید و شیشه ای، برنج هایی به رنگ قهوه ای نظر ها را به خود را جلب می کند. این برنج به دلیل ناآگاهی خانواده ها درباره ویژگی های آن، کمتر مورد استقبال بوده و به میزان کمی نیز تولید می شود. اما پرسش اینجاست آیا برنج قهوه ای نوع خاصی از برنج است؟ چه تفاوتی میان برنج سفید و قهوه ای وجود دارد؟ ارزش تغذیه ای برنج قهوه ای چه میزان است؟


● رنگ اصلی برنج، قهوه ای است
برنج انواع مختلفی دارد و نمونه های مرغوب آن در شمال و جنوب ایران پرورش می یابد. رنگ اصلی برنج وقتی در پوسته یا همان سبوس قرار دارد، قهوه ای است که به آن برنج قهوه ای گویند.
در اصل برنج را به صورت شلتوک به کارخانه می برند. شلتوک دارای چندین لایه است. اگر پوسته اولیه یا خارجی ترین لایه آن برداشته شود، برنج قهوه ای به دست می آید.
معمولا بعد از تولید برنج قهوه ای، آن را در دستگاه های مجهز به کاردک و توپی می ریزند تا پوسته دوم تراشیده شود. هرچه میزان تراش بیشتر باشد دانه برنج تولیدی شفاف و شیشه ای تر خواهد شد. در این مرحله برنج سفید حاصل می شود.

● تفاوت فقط در رنگ نیست
از آنجا که اغلب ویتامین ها و املاح معدنی در سبوس آن قرار گرفته و آندوسپرم یا مغز دانه برنج کمتر حاوی این ریزمغذی هاست، با سبوس گیری برنج قهوه ای و تبدیل آن به برنج سفید مقدار زیادی از مواد مغذی خصوصا ویتامین های گروه B آن از بین می رود. طی سبوس گیری، ویتامین های B۱ و B۶ به مقدار زیاد، ویتامین B۳ و املاح معدنی آهن، منگنز، منیزیم و فسفر به مقدار کمتر و تمامی فیبرهای محلول و اسیدهای چرب ضروری برنج از بین می روند.
با از بین رفتن سبوس بر میزان کالری برنج نیز افزوده می شود؛ به گونه ای که در یک لیوان برنج پخته قهوه ای ۲۱۸ کالری و در همین میزان برنج پخته سفید ۲۶۶ کالری انرژی نهفته است. محققان تخمین زده اند اگر ۵۰ گرم برنج قهوه ای جایگزین همین مقدار برنج سفید مصرفی روزانه شود، به مقدار زیادی از خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ در امان خواهید ماند.


● ارزش تغذیه ای برنج قهوه ای
برنج قهوه ای سرشار از کربوهیدرات های پیچیده و فاقد کلسترول و سدیم است. کالری این برنج نصف کالری نان و کمتر از یک سوم کالری قند و شکر است. این برنج به دلیل غنی بودن از ویتامین B۱ بر قلب و اعصاب تاثیر مطلوب می گذارد و به دلیل سرشار بودن از ویتامین B۳ رفع کننده آشفتگی های روحی و اضطراب بوده و موجب خوش خلقی می شود. برنج قهوه ای به دلیل دارا بودن دو اسید آمینه ای که حالت، کیفیت و رشد موها را بهبود می بخشد از ریزش و سفید شدن موها جلوگیری می کند.

برنج قهوه ای ۳ برابر برنج سفید فیبر داشته و به همین دلیل شاخص گلایسمی پایینی دارد، یعنی کربوهیدرات های آن بسرعت جذب بدن نمی شوند. بنابراین مصرف آن با نظر پزشک مربوطه برای مبتلایان به دیابت و افرادی که قصد کاهش وزن دارند مناسب است.منگنز برنج قهوه ای برای سلامت سیستم اعصاب و تولید هورمون های جنسی مفید است و سلنیوم آن در سوخت و ساز مطلوب هورمون های تیروئید موثر است و به کمک ویتامین E موجود از بروز سرطان بویژه سرطان روده بزرگ پیشگیری می کند و ورم و التهاب مفاصل را التیام می بخشد.
منیزیم آن نیز فشار خون را کاهش، سردردهای میگرنی را التیام می دهد و گرفتگی عضلانی را رفع و به همراه کلسیم موجود اعصاب و عضلات را کنترل می کند. روی و پروتئین این برنج بیشتر از نوع سفید آن است و مصرف آن برای خانم های یائسه ای که دارای کلسترول و فشار خون بالا بوده و نشانه هایی از بیماری قلبی دارند، بسیار مفید است.