تاریخ کوتاه ایران و جهان-41

تاریخ کوتاه ایران و جهان-41
____________________________________________________________
در پیرامون سال 3500 پ. ، کار شمارشداری (حسابداری) که تا این هنگام ، برپایهء «واژه ها و شماره های پته ای»{1} تپه آسیابی ها {2} انجام می شد ، پیشرفت کرد و بجای بهره گیری از پته ها {واژه های سه راستائی (سه بعدی)} ، ریخت (شکل) این پته ها را روی یک پهنک (لوح) سنگی ، درکنار هم کنده کاری کردند . این نوآوری ، همگاهانه (همزمان) در دو شهر «شوش» و «کیش» (شهری در سومر) {3}، انجام گرفت (1) . با این کار ، نخستین گام های "دب (خط) نگاره ای (تصویری)" برداشته شد . «پهنک کیش» (لوح کیش) ، نخستین نمونهء یافته شده ، از این دب (خط) می باشد ، که امروزه در موزهء آشمولین شهر آکسفورد انگلستان نگهداری میشود (2).


در این دب (خط) {4} ، بمانند واژه های «پته ای» "تپه آسیابی ها" ، هم "برونیادنگاشت ها" و هم "درونیادنگاشت ها" {5} بکار می رفتند . "برونیادنگاشت ها" ، نشانه هائی بودند که پدیده هائی «برونیافتنی» (حس شدنی) ، مانند خورشید ، ماه ، بز ، درخت و ... را نمایندگی می کردند ؛ و "درونیادنگاشت ها" ، نشانه هائی بودند که پدیده های نابرونیافتنی (حس نشدنی یا تجریدی) ، مانند شماره ها را نمایندگی می کردند . به سرنام نمونه (بعنوان مثال) ، ریخت (شکل) سر «بز» ، نمایندهء یک «بز» برونی (واقعی) بود ؛ و ریختی (شکلی) که همانند (شبیه) یک «استکان» بود ، نمایندهء شمارهء "یک" بوده است.



پژوهشپایه (منبع تحقیق):

(1)
https://sites.utexas.edu/dsb/tokens/the-evolution-of-writing/


(2)
https://en.wikipedia.org/wiki/Kish_tablet






گسترده گوئی های (توضیحات) بیشتر:

{1}
واژه های پته ای:
http://wisgoon.com/pin/25078608/


{2}
«تپه آسیاب» : نخستین روستای جهان
https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D9%BE%D9%8...

اگر نشانی بالا باز نشد ، «تپه آسیاب» را در گوگل جستجو کنید ، و سپس نوشتارهء (مقالهء) ویکی پدیا دربارهء «تپه آسیاب -1» را باز کنید.


{3}
https://en.wikipedia.org/wiki/Kish_(Sumer)



{4}
از واژهء پارسی «دب» (خط) ، دیگر واژه های پارسی ، همچون «دبیر» ، «دبیرخانه» ، «دبیرستان» ، «دبتر» (دفتر) ، و «دبترخانه» (دفترخانه) ساخته شده اند.


{5}
درونیادنگاشت:
https://en.wikipedia.org/wiki/Ideogram