انواع تصرف عدوانی و حکم قانون

🇮🇷🕊⚖
🔸تصرف عدوانی ، ارکان و عناصر تحقق جرم

✳️ ترمینولوژی تصرف عدوانی
🔹👈تصرف عُدوانی یا #زور_ستانش موضوعی حقوقی بوده و بدین معنی می‌باشد که شخص دوم (#متصرف_لاحق) مال غیرمنقول را بدون رضایت یا وجه مشروع و قانونی از تصرف شخص اول (#متصرف_سابق) که به وصف قانونی و شرعی ملک را در تصرف داشته با اعمال قوه قهریه خارج نماید اعم از آنکه خود استیفای منفعت بنماید یا ننماید.

✅ متصرف سابق و تحقق تصرف عدوانی
🔹👈 بر خلاف تصور غلط رایج که تصرف عدوانی تنها در صورتیکه مال غیر منقول در تصرف مالک بوده و از تصرف وی خارج شود محقق می‌شود، در تصرف عدوانی الزاما مالک بودن متصرف اول شرط نبوده و با خارج نمودن ملک از تصرف مالک یا هر شخص از قبیل #مستاجر #سرایدار #نگهبان #خادم #امین و ... که از قبل مالک اذن به تصرف قانونی دارد نیز محقق می‌شود.

✳️ تصرف عدوانی و جوانب آن
🔹👈در تصرف عدوانی یا ید عدوانی یا تصرف من غیر حق دو جنبه شامل #جنبه_حقوقی (مدنی) و #جنبه_کیفری متصور است.
✅ جنبه کیفری
🔹👈 در جنبه کیفری احراز وقوع واقعه تصرف لازم است و مرجع قضایی با احراز تحقق و انتساب اینکه تصرف فعلی (#متصرف_لاحق) عدوانی بوده و وضع ید متصرف فاقد وصف قانونی و اباحه است حکم به #فک_ید از ملک و محکومیت متصرف عدوانی و تحمیل کیفر بر وی می‌نماید.
✅ جنبه حقوقی
🔹👈 در جنبه حقوقی رسیدگی بر پایه احراز سه موضوع صورت می‌گیرد:
🔸 سبق تصرف متصرف اول (خواهان/شاکی)
🔸لحوق تصرف متصرف دوم (خوانده/متهم)
🔸عدوانی بودن تصرف متصرف لاحق

✳️ تصرف عدوانی در فقه و قانون
✅ در قوانین موضوعه
🔸 جنبه حقوقی
🔹👈 مستند به ماده ۳۰۸ قانون مدنی تصرف عدوانی تحت عنوان #غصب که اثبات ید بر مال غیر بدون اذن و رضا و استیلا به نحو عدوان بیان شده مورد تقنین قرار گرفته است.
🔹👈مستند به ماده ۱۵۸ قانون آ‌.د.م #دعوای_تصرف_عدوانی را چنین بیان نموده:
«دعوای تصرف عدوانی عبارت است از ادعای متصرف سابق مبنی بر اینکه دیگری بدون رضایت او مال غیرمنقول را از تصرف وی خارج کرده و اعاده تصرف خود را نسبت به آن مال درخواست می‌نماید.»

✅ جنبه کیفری
🔹👈 جنبه کیفری طی ماده ۶۹۰ قانون مجازات اسلامی- تعزیرات مصوب ۷۵ به عنوان عنصر قانونی توسط مقنن مورد حکم قرار گرفته است.
دامنه این ماده فقط اموال غیرمنقول بوده و در خصوص اموال منقول قانون اصلاح قانون جلوگیری از تصرف عدوانی مصوب ۱۳۵۲ که بر خلاف تصور عده‌ای نسخ نگردیده حاکم می‌باشد.
✳️ در فقه
🔹👈 در فقه حکم تصرف عدوانی در قاعده #ضمان_ید وارد شده است‌. مستند روایی قاعده حدیث مشهور نبوی است که می‌فرماید «علی الید ما اخذت حتی تؤدیه»