و مِنَ النَّاسِ مَنْ یَشْتَرِی لَهْوَ الْحَدِیثِ لِیُضِلّ

و مِنَ النَّاسِ مَنْ یَشْتَرِی لَهْوَ الْحَدِیثِ لِیُضِلَّ عَنْ سَبِیلِ اللَّه بِغَیْرِ عِلْمٍ وَ یَتَّخِذَها هُزُواً أُولئِکَ لَهُمْ عَذابٌ مُهِینٌ‏[1]

و بعضی از مردم سخنان بیهوده را می‏خرند، تا مردم را از روی نادانی، از راه خدا گمراه سازند و آیات الهی را به استهزا گیرند؛ برای آنان عذابی خوارکننده است!

شأن نزول:

بعضی از مفسران گفته‏اند: آیه مورد بحث، درباره «نضر بن حارث» نازل شده است.

او مرد تاجری بود که به «ایران» سفر می‏کرد، و در ضمن، داستان‏های «ایرانیان» را برای «قریش» بازگو می‏نمود، می‏گفت: اگر «محمّد» برای شما سرگذشت «عاد و ثمود» را نقل می‏کند، من داستان‏های «رستم و اسفندیار»، و اخبار «کسری‏» و سلاطین عجم را باز می‏گویم!، آنها دور او را گرفته، استماع قرآن را ترک می‏گفتند.[2]

بعضی دیگر گفته‏اند: این قسمت از آیات، درباره مردی نازل شده که کنیز خواننده‏ای را خریداری کرده بود، شب و روز برای او خوانندگی می‏کرد و او را از یاد خدا غافل می‏ساخت.[3]

مرحوم «طبرسی» مفسر بزرگ، بعد از ذکر این شأن نزول، می‏گوید:

حدیثی که از پیامبر صلی الله علیه و آله در این زمینه نقل شده، شأن نزول فوق را تأیید می‏کند؛ چرا که آن حضرت صلی الله علیه و آله فرمود: لایَحِلُّ تَعْلِیْمُ الْمُغَنِّیاتِ وَ لا بَیْعُهُنَّ، وَ أَثْمانُهُنَّ حَرامٌ وَ قَدْ نَزَلَ تَصْدِیْقُ ذلِکَ فِی کِتابِ اللَّه تَعالی‏: وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ یَشْتَرِی لَهْوَ الْحَدِیْثِ ...:

«آموزش دادن کنیزان خواننده، و خرید و فروش آنها حرام است و درآمدی که ازاین راه به دست می‏آید نیز حرام است، گواه این مطلب چیزی است که خداوند در کتابش فرموده: وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ یَشْتَرِی لَهْوَ الْحَدِیْثِ ...».

 

 منبع: شأن نزول آیات قرآن،

[1] . لقمان 6.

[2] . (1) «مجمع البیان»، ذیل آیه مورد بحث؛ «بحار الانوار»، ج 9، ص 135، ج 22، ص 64، و ج 108، ص 120؛ «المیزان»، ج 16، ص 212؛ «اسباب نزول الآیات» واحدی نیشابوری، ص 233.

 

[3] . (2) «مجمع البیان»، ذیل آیه مورد بحث؛ «بحار الانوار»، ج 9، ص 136؛ «اسباب نزول الآیات» واحدی نیشابوری، ص 233