تاریخِ ترک‌ها - 163

تاریخِ ترک‌ها - 163
History of Turks -163
__________________________________________
در سالِ 1532 ز.{زادروزی}(میلادی) ، یک سال پس از اینکه «پادشاهیِ ترکانِ صفوی» (1) ، دو شهرِ «وان» و «بیتلیس» را از «امپراتوریِ ترکانِ عثمانی‌» (2) پس‌گرفت ؛ «سلیمانِ یکم» (3) ، فرمانروایِ «عثمانی‌ها» ، با رونهش (توجه) به برتریِ جنگ‌افزاریِ ارتشِ خود ؛ شهرِ «بیتلیس» و همچنین پهنهء (منطقهء) «دجله‌فرات» (بین‌النهرین) (4) از قلمرویِ «ترکانِ صفوی» (1) ، را زورگیری (تسخیر) کرد (5)(6) . «شاه طهماسبِ یکم صفوی» (7) هم ، که به ناتوانیِ ارتشِ خود ، آگاه بود ؛ از جنگِ رودررو با ارتش عثمانی خودداری (اجتناب) کرد ؛ و بجایِ آن ، به «کنشهایِ (عملیاتِ) آزاری (ایذائی) و سپس پس‌نشینی (عقب نشینی)» روی آورد ؛ و همگاهانه ، راهبردِ (سیاستِ) «سرزمین سوخته» (8) را نیز ، به کنش (اجرا) در‌آورد ؛ و کشتزارها ، روستاها و شهرهای «پهنهء (منطقهء) زاگرس» را ویران کرد ؛ تا «ترکانِ عثمانی» (1) نتوانند از آنها برایِ سازُبرگ‌رسانی به سپاهیانِ خود ، بهره‌برداری بکنند (5) . این راهبردِ (سیاستِ) «سرزمینِ سوختهء» طهماسب ، 30000 سرباز عثمانی را نابود کرد ؛ و پایابراین (بنابراین) ، «سلیمانِ یکم» رَهگُزید (تصمیم گرفت) که از زورگیری (تسخیر کردنِ) «پهنهء (منطقهء) زاگرس» دست بردارد (5).

(1) https://en.wikipedia.org/wiki/Safavid_Iran
(2) https://en.wikipedia.org/wiki/Ottoman_Empire
(3) https://en.wikipedia.org/wiki/Suleiman_the_Magnificent
(4) https://diq.wikipedia.org/wiki/Mezopotamya
(5) https://en.wikipedia.org/wiki/Ottoman%E2%80%93Safavid_War_(1532%E2%80%931555)
(6) http://geacron.com/home-en/
(7) https://en.wikipedia.org/wiki/Tahmasp_I
(8) https://en.wikipedia.org/wiki/Scorched_earth