بسم الله الرحمن الرحیم
بسم الله الرحمن الرحیم
مهربانی :خـواسته ها و تمایلاتی را که خدای حکیم در نهاد انسان به امانت نهاده، می توان به دو گروه حیوانی و انسانی تقسیم کرد. تمایلات حیوانی که غرایز هم به آن میگویند، خواسته هایی هـستند که انسان و حیوان در آن مشترکند، به این معنا که هم حیوان این خواسته ها را داراست و هم انسان از این غرایز برخوردار اسـت. مـیل بـه آب و غذا، علاقـه بـه خواب و آسایش، تمایـل بـه جنس مخالف، علاقـه بـه فرزنـد، احساس خشـم، میل بـه انـتقـام، برتری جویی و جاه طلبی ازبرجسته ترین نمودهای غرایز و تمایلات حیوانی هستند.
درکنار خواسته های حیوانی، تمایلات عالی انسانی نیز وجود دارد که از آن بـه فضایل تعبیر می کنند.
این فضایل هر چه بیشتر در انسان شکوفا شود، ارزش و عظمت بیشتری بـه او خواهـد داد.چـنین تمایلاتی بر محور توجّه به خود و تأمین نیازها و منافع فردی نمی چرخد، بلکـه تمایـل بـه حفظ و بقای زندگی جمعی وتوجّه به غیر و دیگر گرایی آنها بخوبی مشهود است.
وفای به عهد، عدالت و انصاف، نیکی و احسان،عفو و گذشت،ایثار و فـداکـاری، دلسـوزی و غمگساری و ... نمونه هایی از این فضایلند. مهربانی و دگر دوستی نیز از جمله آنهاست.
مهرورزی بـه دیگـران نـه تـنهـا یکی از معیارهای بزرگواری و ارزش آدمی است، بلکه خود سر چشمه بسیاری از فضایل دیگر است، زیرا با تضعیف خواسته های فردی و حیوانی، زمینه را بـرای گرایـش آدمی بـه ارزشهای والای انسانی فراهم میسازد.چه اینکه اغلب ارزشهای پیش گفته همچون نیکو کاری، دلسوزی و ایثار ریشه درعطوفت و مهربانی دارند. درهمه این مـوارد، انـسان برخلاف اقتضای خود خواهی اش، قدم از دایره تنگ خود بیرون نهاده و گامی بـه سوی غیر بـر مـی دارد و بـا مـقـدّم داشـتـن او بـر خـود و در دل گرفتن مهر و علاقه او از فردیّت خویش خارج می شود.
خـدای مـهـربـان، بـنـدگـانـش را بـه مـهـربانی و مهرورزی تشویق می کند و مهرورزان را جزو اصحاب مـیمـنـه کسـانی کـه نامه عملشان، به دست راست شان داده خواهد شد یا کسانی که وجودشان سرشار از یمن و برکت برای خودشان و دیگران است معرفی کرده و می فرماید: ثـُمَّ کـانَ مـِنَ الَّذیـنَ امـَنـوُا وَ تـَواصـَوْا بـِالصَّبـْرِ وَ تـَواصـَوْا بـِالْمـَرْحـَمـَةَِ - سـپس از کـسانی بـاشد که ایمان آورده و یکدیگر را به صبر و استقامت و مهربانی و عطوفت توصیه می کنند.(17)
أُولئِكَ أَصْحابُ الْمَيْمَنَةِ - اینان اصحاب یمین هستند.(18) (سوره بلد آیه 17 و 18)
مهربانی :خـواسته ها و تمایلاتی را که خدای حکیم در نهاد انسان به امانت نهاده، می توان به دو گروه حیوانی و انسانی تقسیم کرد. تمایلات حیوانی که غرایز هم به آن میگویند، خواسته هایی هـستند که انسان و حیوان در آن مشترکند، به این معنا که هم حیوان این خواسته ها را داراست و هم انسان از این غرایز برخوردار اسـت. مـیل بـه آب و غذا، علاقـه بـه خواب و آسایش، تمایـل بـه جنس مخالف، علاقـه بـه فرزنـد، احساس خشـم، میل بـه انـتقـام، برتری جویی و جاه طلبی ازبرجسته ترین نمودهای غرایز و تمایلات حیوانی هستند.
درکنار خواسته های حیوانی، تمایلات عالی انسانی نیز وجود دارد که از آن بـه فضایل تعبیر می کنند.
این فضایل هر چه بیشتر در انسان شکوفا شود، ارزش و عظمت بیشتری بـه او خواهـد داد.چـنین تمایلاتی بر محور توجّه به خود و تأمین نیازها و منافع فردی نمی چرخد، بلکـه تمایـل بـه حفظ و بقای زندگی جمعی وتوجّه به غیر و دیگر گرایی آنها بخوبی مشهود است.
وفای به عهد، عدالت و انصاف، نیکی و احسان،عفو و گذشت،ایثار و فـداکـاری، دلسـوزی و غمگساری و ... نمونه هایی از این فضایلند. مهربانی و دگر دوستی نیز از جمله آنهاست.
مهرورزی بـه دیگـران نـه تـنهـا یکی از معیارهای بزرگواری و ارزش آدمی است، بلکه خود سر چشمه بسیاری از فضایل دیگر است، زیرا با تضعیف خواسته های فردی و حیوانی، زمینه را بـرای گرایـش آدمی بـه ارزشهای والای انسانی فراهم میسازد.چه اینکه اغلب ارزشهای پیش گفته همچون نیکو کاری، دلسوزی و ایثار ریشه درعطوفت و مهربانی دارند. درهمه این مـوارد، انـسان برخلاف اقتضای خود خواهی اش، قدم از دایره تنگ خود بیرون نهاده و گامی بـه سوی غیر بـر مـی دارد و بـا مـقـدّم داشـتـن او بـر خـود و در دل گرفتن مهر و علاقه او از فردیّت خویش خارج می شود.
خـدای مـهـربـان، بـنـدگـانـش را بـه مـهـربانی و مهرورزی تشویق می کند و مهرورزان را جزو اصحاب مـیمـنـه کسـانی کـه نامه عملشان، به دست راست شان داده خواهد شد یا کسانی که وجودشان سرشار از یمن و برکت برای خودشان و دیگران است معرفی کرده و می فرماید: ثـُمَّ کـانَ مـِنَ الَّذیـنَ امـَنـوُا وَ تـَواصـَوْا بـِالصَّبـْرِ وَ تـَواصـَوْا بـِالْمـَرْحـَمـَةَِ - سـپس از کـسانی بـاشد که ایمان آورده و یکدیگر را به صبر و استقامت و مهربانی و عطوفت توصیه می کنند.(17)
أُولئِكَ أَصْحابُ الْمَيْمَنَةِ - اینان اصحاب یمین هستند.(18) (سوره بلد آیه 17 و 18)
- ۴۳۶
- ۱۸ فروردین ۱۴۰۵
دیدگاه ها (۰)
در حال بارگزاری
خطا در دریافت مطلب های مرتبط