آیا کسانی که مسلمان یا شیعه نیستند به جهنم می‌روند؟

آیا کسانی که مسلمان یا شیعه نیستند به جهنم می‌روند؟

پرسش

ما در سراسر جهان افرادی را می‌شناسیم که مسلمان یا شیعه نیستند، اما انسان‌های خوبی هستند و درست کردارند. بسیاری از اختراعات توسط دانشمندان غیر مسلمان انجام شده است. آیا درست است که همگی آنها را به این دلیل که مسلمان نیستند، مستحق جهنم و عذاب الهی بدانیم؟

پاسخ کوتاه

مردمی که به دین اسلام ایمان نیاورده‌اند، دو گروه‌اند:
1. گروهی که اصطلاحاً به جاهل مقصر و کافر معروفند؛ یعنی اسلام به آنها رسیده و به حقانیت آن پی برده‌اند اما با لجاجت و سرکشی حاضر به پذیرش حق نیستند، که این گروه مستحق عذاب و خلود در آتش‌اند.
2. گروهی که اصطلاحاً به جاهل قاصر معروفند؛ یعنی یا اسلام و پیام آن به آنها نرسیده و یا بسیار ناقص و غیر واقعی به آنها عرضه شده است به قسمی که اسلام را در ردیف ادیان هند و چین و حداکثر یهودیت و مسیحیت می‌پندارند، چنین افرادی به خاطر صداقت در دین و آیین خود اهل نجات می‌باشند.

پاسخ بلند

اسلام دین حقی است، که مورد پذیرش و تأیید عقل سلیم بوده و دینی آسان و در دسترس است که دست یافتن به حقیقت آن امری ممکن و آسان است و برای دست یافتن به این حقیقت، دو حجت «ظاهر و باطن»؛ یعنی «پیامبران و اولیای الهی و عقل» به انسان داده شده است.
اسلام با پلورالیزم دینی در تضاد کلی قرار دارد؛ زیرا پلورالیزم مبتنی بر این اصل است که عقاید گوناگون مساوی هستند و مسلمان و هندو و مسیحی و یهودی و... از شأن و منزلت مساوی برخوردارند و دلیلی بر بطلان هیچ عقیده‌ای وجود ندارد؛ زیرا حقیقت دست نیافتنی است و دین هم امری نسبی است که کاملاً مضمونی شخصی دارد و نه تنها حقیقت و محتوای آن دست نیافتنی است و فقط هر کس برداشت خود را از دین دارد، بلکه حقایق متعدد و راه‌های فراوان و درست برای وصول به نجات و رستگاری وجود دارد.
چنین نظری با دین اسلام که مجموعه اصول اعتقادات و فروع عملی و شرعی و اخلاقی است، کاملاً ناسازگار است. با این وجود اسلام از نوعی تکثر سخن گفته و آن تکثر در مقام عمل؛ یعنی رواداری و مدارا با کسانی است که از حقیقت اسلام دو رهستند. به عبارت دیگر مردمی که به دین اسلام ایمان نیاورده‌اند، دو گروه می‌باشند:
1. گروهی که اصطلاحاً به جاهل مقصر و کافر معاند معروفند؛ یعنی اسلام به آنها رسیده و آنان به حقانیت آن پی برده‌اند اما با لجاجت و سرکشی حاضر به پذیرش حق نیستند. این‌گونه افراد کافر معاندند و مستحق عذاب دوزخ می‌باشند؛ زیرا حق و حقیقت را شناخته‌اند و به سوء اختیار خود و با علم و عمد با آن مخالفت می‌کنند. چنین گروهی که می‌توانستند اهل نجات باشند هر چند هم در ظاهر رفتار خوبی داشته باشد؛ چون حق را پوشانده و با حقیقت، عناد و لجاجت ورزیده‌اند راه نجات را بر خود بسته، در نتیجه جایگاه خویش را انتخاب کرده‌اند.
 2. گروهی که اصطلاحاً به جاهل قاصر معروفند؛ یعنی یا اسلام و پیام آن به آنها نرسیده و یا بسیار ناقص و غیر واقعی به آنها عرضه شده است به قسمی که اسلام را در ردیف ادیان هند و چین و حداکثر یهودیت و مسیحیت می‌پندارند.
روشن است که این گروه چه در مناطق دور افتاده زمین زندگی کنند و چه در قاره اروپا و امریکا و مهد تمدن زندگانی بگذارنند؛ چون در عدم ایمان خود مقصر نیستند، به عذاب جهنم گرفتار نمی‌شوند؛ زیرا عذاب، گرفتاری گناهکاران تقصیر کار است و کسانی که پیام اسلام و حقانیت آن به آنها نرسیده یا غیر واقعی رسیده است، علم به حقانیت دین اسلام ندارند و در عدم پذیرش، خود مقصر نیستند تا گناهکار محسوب شوند.
متأسفانه چنان تبلیغات خلاف علیه اسلام زیاد است که هر گونه آزاداندیشی و حقیقت‌بینی را از بسیاری از مردم گرفته است به گونه‌ای که نمی‌تواند حق را از باطل تشخیص دهند. واقعیت این است که علی‌رغم پیشرفت‌های سریع مادی، انسان معاصر از نظر معنویت پس رفته است و عامل آن نیز استکبار جهانی و رسانه‌های تبلیغی و هنری آن است که با تمام قوا در صدد تغییر و تحریف حقیقت‌اند. بنابراین، مردم بسیاری حتی در مهد تمدن، از اسلام و مکتب حیات‌بخش اهل بیت(ع) بی‌خبر مانده‌اند و از آن بدتر، اطلاعات نادرست و غیر واقعی از اسلام به آنها داده شده، به گونه‌ای که دین رحمت و محبت و عدالت، دین خشونت و ظلم و ناعدالتی معرفی گردیده است.
بنابر نظر اسلام چنین افرادی اگر در دین و آیین خود - آنچه مبتنی بر فطرت است - صادق باشند؛ مثلاً از دروغ بپرهیزند و به کارهای خلاف انسانیت تن در ندهند، اهل نجات می‌باشند و به رحمت الهی امیدوارند.
این بحث درباره دانشمندان موحد و خداشناس که اسلام به آنها درست معرفی نشده و اهل سنت که حقیقت تشییع برای آنها تبیین نشده است، نیز صادق است.
به طور خلاصه؛ هر کسی که حقیقت به او نرسیده باشد و او نیز در این حقیقت مقصر نباشد، م