تاریخ کوتاه ایران و جهان–82 دلیریداستان شامهات و انکیدو

تاریخ کوتاه ایران و جهان–82
____________________________________
دلیریداستان (حماسهء) «شامهات و انکیدو» و رهمندی (ارتباط) آن با آزادی شهر سومری «اور» در سال 2169 پ.
_________________________________________________________________________
همانجور که میدانید ، نخستین «سرودهء» (اثر ادبی) جهان ، دلیریداستان (حماسهء) «شامهات و انکیدو»(1)(2)(3) است (4) ، که درونمایهء (محتوای) آن ، بزرگداشت شکست دادن «گیلگمش» ، فرمانروای «سامی تبار» شهر سومری «اور» است ؛ که بدست یکی از سخنسرایان (ادیبان) «شهر» سومری «اور» (5)، در پیرامون سال 2100 پ. {پیشازادروز} (قبل میلاد) نوشته شده است . یادآوری می شود که پس از سال 2100 پ. ، از سوی پادشاهان «سومری تبار» ، چند ویرایش نادرست از این دلیریداستان (حماسه) ؛ بدست داده شده اند (ارائه شده اند) ؛ در این ویرایش های ساختگی (تقلبی) ، بجای اینکه «شامهات و انکیدو» قهرمان این دلیریداستان باشند ، «گیلگمش» قهرمان نشان داده شده است . بخش بالائی نگارهء (تصویر) این فرسته (پست) ، شامهات و انکیدو را نشان میدهد و بخش پائینی نگاره (تصویر) ، یکی از چندین «پهنهء گلی» (لوحهء گلی) دلیریداستان بالایادشده را نشان میدهد ، که در موزهء شهر سلیمانیهء عراق در برابر دید بازدیدکنندگان است (6).


در اینجا من ویرایش درست دلیریداستان (حماسهء) « شامهات و انکیدو» را بدست میدهم (ارائه می نمایم):


در سال 2270 پ. ، اکدی های «سامی تبار» به «شاهنشاهی سومر» {1} ، که در آن فرآوریشیوهء «خویشفرمائی گرائی» {2} برپا بود ، تاختند و آنرا زورگیری (غصب) کردند ، و دارائی های مردمش را گرفتند و آنها را بردهء خود ساختند ، و فرآوریشیوهء «برده دارسالاری» را در «سومر» برپا کردند (7). از میان ستم هائی که اکدیان به سومریان روا میداشتند ، این بود که آنها با دختران نوجوان و زنان شوهردار جوان و زیبا ، به زور همبستری می کردند ؛ و هنگامیکه مردان خانوادهء این دختران و زنان می کوشیدند که اکدیان را از این ستم بازدارند ، آنها را می کشتند . دختران و زنان جوان سومری ، که اینچنین ستم می دیدند ، پس از چندی ناچار می شدند که به پیشهء «سامی تبار آوردهء» روسپیگری روی بیاوردند ؛ گرچه باید دانست که در هنگامهء برپائی فرآوریشیوهء «خویشفرمائیگرائی» ، روسپیگری وجود نداشت ، و این پدیده ، بمانند رفتارهای نادرست دیگر ، از آغاز برپا شدن فرآوریشیوهء «برده دارسالاری» بدست «سامی تبارها» و «یونانی تبارها» ، در میان بردگان فراگیری (رواج) یافت و تا به امروز پابرجا مانده است.


به هر روی ، روزی «شامهات» (1) که یکی از دختران ستمدیدهء شهر سومری «اور»(5) بود ، در سال 2170 پ. ، بجای اینکه به روسپیگری روی بیاورد ، آهنگ آن کرد (اراده کرد) که مبارزهء خود با اکدیان «سامی تبار» ستمگر را آغاز کند . پایابراین (بنابراین) او از شهر گریخت ، و خود را به یکی از روستاهای پیرامون (اطراف) شهر «اور» رساند . یکی از مردان این روستا که بسیار تنومند و نیرومند بود ، و «انکیدو» (3) نام داشت ، از «شامهات» ، این «بانوی دلاور» خواستگاری کرد ؛ ولی «شامهات» ، شکست دادن «گیلگمش» که فرمانروای اکدی شهر «اور» بود را ، اگری (شرط) پذیرفتن این همسری نمود ؛ و «انکیدو» این اگری (شرط) را پذیرفت ، و گردن گرفت (تعهد کرد) که پس از فراهم کردن پیش نیازهای تاختن به اکدیان «سامی تبار» ، این تازش را آغاز کند ، و «گیلگمش» فرمانروای اکدی شهر «اور» را نابود سازد.


از آنجا که «انکیدو» بیسواد بود ؛ «شامهات» ، که دانش آموخته و بسیار با فرهنگ بود ، به «انکیدو» «خواندن و نوشتن» و «تاریخ سومر» را آموزش داد و همچنین او را با «فرهنگ سومری» آشنا ساخت . «انکیدو» نیز به برانگیختن روستائیان و یارگیری و فراهم کردن جنگفزار (سلاح) روی آورد ؛ و سرانجام با گروه رزمنده ای که سازمان داد ، به اکدیان زورگیرندهء (غاصب) شهر سومری «اور» تاخت و با کشتن «گیلگمش» ، شهر «اور» را آزاد ساخت ؛ و این پیروزی ، پیشدرآمدی برای آزاد شدن همهء «سومر» در سال 2128 پ.ز. گردید.


واژه نامه:

دلیریداستان (دلیری داستان) : حماسه
رهمندی (زبر "ر" و "م") : ارتباط
سروده : اثر ادبی
زورگیرنده : غاصب
بدکس (زبر "ب" و "ک") : شخصیت منفی
گلی نوشتار (زیر "گ" ، "ن" ، "و") : لوحهء گلی
فرآوریشیوه (زبر "ف" ، "و") : شیوهء تولید
اگری (زبر "ا" و "گ") : شرط
جنگفزار (زبر "ج" و "گ") : سلاح
پیشدرآمد (زبر "د") : مقدمه



پژوهشپایه ها (منابع تحقیق):

(1)
https://en.wikipedia.org/wiki/Shamhat

(2)
https://en.wikipedia.org/wiki/Enkidu

(3)
https://www.alamy.com/babylonian-mythology-enkidu-being-tempted-by-ishtar-from-the-epic-of-gilgamesh-enkidu-is-being-tempted-in-or