سوگندی که نماند
سوگندی که نماند
سوگند صیادی شانزده سال داشت. به گزارشها فقط سه روز تا تولد هفدهسالگیاش مانده بود. اهل گیلانغرب بود و در کرمانشاه درس میخواند. دانشآموزی معمولی با دغدغههایی معمولی: دوستی، مدرسه، آیندهای که هنوز شکل نگرفته بود. همهی آنچه از او میدانیم، از لابهلای روایتهای دیگران است، چون او فرصت نکرد خودش بگوید.
صبح آخر، پدرش به مدرسه آمد تا پروندهی تحصیلی او را برای انتقال بگیرد، و سوگند با گریه از او خواست این کار را نکند. همکلاسیهایش میگویند هنگام رفتن به دوستانش گفت: «دیگه شماها من رو نمیبینید.» این جمله را فقط کسی میگوید که خطری را حس میکند و میداند ماندنش دست خودش نیست. ساعتی بعد خبر رسید که او از طبقهی پنجم ساختمان پایین افتاده است. پزشکی قانونی علت فوت را آسیبهای متعدد ناشی از سقوط از ارتفاع اعلام کرده است.
نکتهی ماجرا همینجاست. یک دختر شانزدهساله به آدمهایی پناه برد که وظیفه داشتند حفظش کنند، و همان پناه به او برنگشت. طبق روایتها، او از مدیر مدرسه خواسته بود موضوع به خانوادهاش گفته نشود، ولی گفته شد. چرا؟ چون در سازوکاری که ما در آن بزرگ شدهایم، «آبرو» همیشه بر «آدم» مقدم است، و کسی که باید تصمیم بگیرد، یاد گرفته خانواده را بر فرد ترجیح دهد.
این ترجیح از هیچجا نیامده. قدرتی که دهههاست تعریف «شرافت» و «پاکی» را در انحصار خودش گرفته، هر خانه را هم ناخواسته به نگهبان همین تعریف تبدیل کرده است. چنین قدرتی برای یک تار مو لشکر میفرستد، اما برای دختری که پناه میخواهد، حتی یک سازوکار شنیدن ندارد. بهزیستی میگوید هیچ تماسی با اورژانس اجتماعی (۱۲۳) دربارهی او ثبت نشده است. یعنی در تمام آن ساعتها، هیچ دری نبود که کسی از پشتش بشنود.
لایحهای که قرار بود از زنان در برابر خشونت حمایت کند، از دولتی به دولت دیگر منتقل شده و بیش از یک دهه است به نتیجه نرسیده. این «نرسیدن» اتفاقی نیست. نشانهی این است که برای آنها که بالا نشستهاند، حفاظت از دختران هیچوقت آنقدر مهم نبود که از حسابوکتابهای دیگر جلو بیفتد. و وقتی مرگی چنین پرسشی را بالا میآورد، رسم است که اول از «دشمن» بگویند، بعد از «تحقیقات»، بعد از «سوءاستفادهی رسانهای»، و در پایان سکوت.
یکی از همکلاسیهای سوگند در ویدئویی گفت: «کاش هواشو داشتین.» این جمله، با همهی سادگیاش، حرف همهی ماست. کاش هوایش را داشتیم: ما، مدرسه، قانون، آنهایی که اختیار داشتند. و کاش از این به بعد هوای هر دختری را داشته باشیم که پیش از ماجرا میگوید خطر هست.
در مراسم خاکسپاری او، پدر متهم در صف اول نماز میت دیده شد و همین تصویر موجی از خشم ساخت. آنچه این صحنه نشان میدهد این است که چقدر برای ما عادی شده که قدرت و خانواده، حتی در برابر یک مرگ، از پاسخگویی معاف بمانند. ما نمیخواهیم این عادت ادامه پیدا کند.
سوگند، نامش یعنی قول. قولی که به او ندادیم. حالا باید به خودمان بدهیم: دیگر هیچ دختری برای حفظ آبروی دیگران قربانی نشود.
بر غیرتمان فاتحهای سرد بخوانیم
هر جانی و نر را اگرش مرد بخوانیم
هر بی پدری لایق این نام پدر نیست
دختر بنویسیم ولی درد بخوانیم
سوگند صیادی شانزده سال داشت. به گزارشها فقط سه روز تا تولد هفدهسالگیاش مانده بود. اهل گیلانغرب بود و در کرمانشاه درس میخواند. دانشآموزی معمولی با دغدغههایی معمولی: دوستی، مدرسه، آیندهای که هنوز شکل نگرفته بود. همهی آنچه از او میدانیم، از لابهلای روایتهای دیگران است، چون او فرصت نکرد خودش بگوید.
صبح آخر، پدرش به مدرسه آمد تا پروندهی تحصیلی او را برای انتقال بگیرد، و سوگند با گریه از او خواست این کار را نکند. همکلاسیهایش میگویند هنگام رفتن به دوستانش گفت: «دیگه شماها من رو نمیبینید.» این جمله را فقط کسی میگوید که خطری را حس میکند و میداند ماندنش دست خودش نیست. ساعتی بعد خبر رسید که او از طبقهی پنجم ساختمان پایین افتاده است. پزشکی قانونی علت فوت را آسیبهای متعدد ناشی از سقوط از ارتفاع اعلام کرده است.
نکتهی ماجرا همینجاست. یک دختر شانزدهساله به آدمهایی پناه برد که وظیفه داشتند حفظش کنند، و همان پناه به او برنگشت. طبق روایتها، او از مدیر مدرسه خواسته بود موضوع به خانوادهاش گفته نشود، ولی گفته شد. چرا؟ چون در سازوکاری که ما در آن بزرگ شدهایم، «آبرو» همیشه بر «آدم» مقدم است، و کسی که باید تصمیم بگیرد، یاد گرفته خانواده را بر فرد ترجیح دهد.
این ترجیح از هیچجا نیامده. قدرتی که دهههاست تعریف «شرافت» و «پاکی» را در انحصار خودش گرفته، هر خانه را هم ناخواسته به نگهبان همین تعریف تبدیل کرده است. چنین قدرتی برای یک تار مو لشکر میفرستد، اما برای دختری که پناه میخواهد، حتی یک سازوکار شنیدن ندارد. بهزیستی میگوید هیچ تماسی با اورژانس اجتماعی (۱۲۳) دربارهی او ثبت نشده است. یعنی در تمام آن ساعتها، هیچ دری نبود که کسی از پشتش بشنود.
لایحهای که قرار بود از زنان در برابر خشونت حمایت کند، از دولتی به دولت دیگر منتقل شده و بیش از یک دهه است به نتیجه نرسیده. این «نرسیدن» اتفاقی نیست. نشانهی این است که برای آنها که بالا نشستهاند، حفاظت از دختران هیچوقت آنقدر مهم نبود که از حسابوکتابهای دیگر جلو بیفتد. و وقتی مرگی چنین پرسشی را بالا میآورد، رسم است که اول از «دشمن» بگویند، بعد از «تحقیقات»، بعد از «سوءاستفادهی رسانهای»، و در پایان سکوت.
یکی از همکلاسیهای سوگند در ویدئویی گفت: «کاش هواشو داشتین.» این جمله، با همهی سادگیاش، حرف همهی ماست. کاش هوایش را داشتیم: ما، مدرسه، قانون، آنهایی که اختیار داشتند. و کاش از این به بعد هوای هر دختری را داشته باشیم که پیش از ماجرا میگوید خطر هست.
در مراسم خاکسپاری او، پدر متهم در صف اول نماز میت دیده شد و همین تصویر موجی از خشم ساخت. آنچه این صحنه نشان میدهد این است که چقدر برای ما عادی شده که قدرت و خانواده، حتی در برابر یک مرگ، از پاسخگویی معاف بمانند. ما نمیخواهیم این عادت ادامه پیدا کند.
سوگند، نامش یعنی قول. قولی که به او ندادیم. حالا باید به خودمان بدهیم: دیگر هیچ دختری برای حفظ آبروی دیگران قربانی نشود.
بر غیرتمان فاتحهای سرد بخوانیم
هر جانی و نر را اگرش مرد بخوانیم
هر بی پدری لایق این نام پدر نیست
دختر بنویسیم ولی درد بخوانیم
- ۱۳۰
- ۲۸ آبان ۱۴۰۵
دیدگاه ها (۰)
در حال بارگزاری
خطا در دریافت مطلب های مرتبط