. (موسیقی در جنوب شرق ایران)

. (موسیقی در جنوب شرق ایران)
در نیمه شرقی فلات ایران خارج از مرزبندی‌های سیاسی امروزی، از شرق خراسان و سیستان و افغانستان و بخشی از پاکستان تحت ‌تأثیر تمدن هیرمند قرار داشته‌ و این تمدن کهن از منظر آثار تاریخی یافت‌ شده در آن، تنها در شهر سوخته به پنج هزار سال پیش باز می‌گردد.

سرزمین سیستان به عنوان سرزمین مردان مرد و سرزمین سپاهیان و مردان سخت شناخته شده است. در طول تاریخ هر زمان که برای ایران مشکلی ایجاد می‌شد، سربازان سگزی یا سکستانی (سکایی) یا سیستانی به یاری ایران می‌شتافتند. سیستان سرزمینی است که سکستانی‌هایش در اسطوره و تاریخ همواره کمربسته دفاع از مرزهای ایران بوده‌اند. آن‌ها سربازان آماده ایران بودند و رقص شمشیر نیز نمادی از همین پیشینه تاریخی است.

بزرگان سکستانی تدابیری اندیشیده بودند که در شرایط صلح ورزش‌هایی طراحی شود که آمادگی رزمی مردان سکایی (سیستانی) را بالا نگه‌ دارد و بر همین اساس سکایی‌ها به جای شمشیر در زمان صلح چوب در دست می‌گرفتند و رقص چوب به ‌عنوان تدبیر خردمندانه مردان کهن سیستانی برای آمادگی سربازان شکل گرفت. در رقص چوب و شمشیر تمام عناصر دفاعی وجود دارد و آمادگی روانی و جسمانی برای رزم و دفاع از مرزهای تاریخی و فرهنگی را در آن‌ها زنده نگه‌ می‌دارد. دهل و سرنا نیز از آنجا که نقش مهمی در تهییج رزمندگان در جنگ‌های تاریخی داشته است، سازهای اصلی این رقص آیینی را تشکیل می‌دهند.