بسم الله الرحمن الرحیم

بسم الله الرحمن الرحیم
قسمت ششم :
پیامبر اعظم، صلوات الله علیه و آله:
ثَلَاثَةٌ لَا يَزِيدُ اللَّهُ بِهِنَّ إِلَّا خَيْراً التَّوَاضُعُ لَا يَزِيدُ اللَّهُ بِهِ إِلَّا ارْتِفَاعاً وَ ذُلُّ النَّفْسِ لَا يَزِيدُ اللَّهُ بِهِ إِلَّا عِزّاً وَ التَّعَفُّفُ لا يَزِيدُ اللَّهُ بِهِ إِلَّا غِنًى سه چيز است كه خداوند به سبب آنها جز برخير و خوبى نمى‌افزايد: تواضع كه خداوند به سبب آن جز بلند مرتبگى نمى‌افزايد، شكسته نفسى كه خداوند به سبب آن جز عزّت نمى‌افزايد و مناعت طبع كه خداوند به سبب آن جز بى‌ نيازى نمى‌ افزايد.- (عده الداعی ص 178‌)
تواضع، یک کار نیست، بلکه یک حالت روحی، روانی و اخلاقی است که در رفتارهای گوناگون و چگونگی منش انسان در امور متفاوت، ظهور و بروز می‌یابد. نقطه مقابل تواضع، همان تکبر و تفاخر می‌باشد که ریشه در جهل بی‌خردی و نادانی دارد. ابلیس لعین، به خاطر سجده نکردن از آن مقام ملکوتی اخراج نشد، بلکه به خاطر تکبرش اخراج شد و هبوط یافت.
معنای تواضع، چه در رفتار های شخصی و چه در رفتار های اجتماعی، سیاسی، مدیریتی، اقتصادی و ...، به هیچ وجهی اتخاذ مواضع ذلیلانه و خوار کننده نمی‌ باشد؛ امیرالمؤمنین علیه السلام فرمودند: التَّكَبُرُ علي المتكبِّرِ هُوَ التّواضُعِ بِعَيْنِهِ - تكبر در برابر متكبر عين تواضع است. (نهج البلاغه، حكمت 410)