علم و تکنولوژی » آینده

علم و تکنولوژی » آینده
چرا روسیه زیردریایی‌های رباتیک به شمالگان می‌فرستد
پروژه مرموز روسیه در قطب شمال
دریای خشن و یخ‌زده این منطقه، یکی از بزرگ‌ترین منابع نفت و گاز جهان است. روسیه نیروهای نظامی‌اش را به این منطقه فرستاده تا ادعای مالکیت این منطقه را به گوش همگان برساند.

شمالگان: کوچک‌ترین اقیانوس در میان پنج اقیانوس دنیا، با آب‌های یخ‌زده که در زمستان به دمای منفی پنجاه درجه سانتی‌گراد می‌رسند و بادهای سوزان و شدید بر شدت سرمای منطقه می‌افزاید. این منطقه یکی از غیرقابل‌تحمل‌ترین شرایط آب و هوایی در زمین را دارد.

اما در زیر پوسته یخی دریا که با گذر فصل‌ها به وجود می‌آید و از بین می‌رود، گنجینه‌ای نهفته از منابع طبیعی خوابیده است. گنجینه‌ای که تاکنون دست بشر به آن نرسیده است.

تخمین زده می‌شود که اقیانوس منجمد شمالی دارای میلیاردها بشکه نفت و تریلیون ها فوت مکعب گاز طبیعی است و 16 تا 26 درصد از ذخایر دست‌نخورده زمین را تشکیل می‌دهد. و یک ابرقدرت سعی دارد با پشت سر گذاشتن دیگران صاحب این منابع عظیم قطبی شود: روسیه. دهه‌ها پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، روسیه مأموریتی برای حفاری در اعماق دریای مدیترانه را آغاز کرد. برای این کار ناوگانی از روبات‌ها و زیردریایی‌های بدون سرنشین را به زیر آب فرستاد.

و اکنون پس از سال‌ها حفاری در منطقه، روسیه که در سال 2013 نفت و گاز طبیعی 68 درصد از صادراتش را تشکیل می‌داد، قصد دارد از فناوری‌های پیشرفته و بی‌سابقه استفاده کند تا مأموریتش را به سطح جدیدی ارتقا دهد.

در حال حاضر روسیه سالانه از تنها میدان نفتی فعال خود در قطب شمال، حدود 5.5 میلیون تن نفت استخراج می‌کند. اما در اکثر ماه‌های سال سطح دریا با لایه ضخیمی از یخ پوشانده شده و بهره‌برداری از سطح را غیرممکن می‌کند. اینجاست که پروژه "یخ شناور" وارد می‌شود: برنامه‌ای بلندپروازانه برای استفاده از فناوری‌های بسیار پیشرفته در شرایط وخیم. با متخصصان گفتگو کردیم که طرح‌های روسیه در قطب را اندکی شفاف‌سازی کردند.

رقابت بر سر منابع ارزشمند قطب شمال جدید نیست. این ذخایر عظیم توسط کشورهای قدرتمندی مانند روسیه، دانمارک، نروژ، ایالات‌متحده، آمریکا و کانادا احاطه‌شده است. و تمام این کشورها از این ذخایر سهم می‌خواهند.

دهه‌هاست که روسیه مشغول حفاری مدار شمالگان است. در ماه اوت 2007، اقدام خطرناک و تحریک‌آمیزی کرد: دو زیردریایی روسی را به عمق 4200 متری آب‌های قطب شمال فرستاد تا یک پرچم تیتانیومی و ضدزنگ را به نشانه تصاحب قلمرو در آنجا قرار دهند.

اکنون در سال 2017، جامعه جهانی به‌دقت روسیه را زیر نظر دارد که می‌خواهد نفوذ خود در قطب شمال را افزایش دهد. نفت و گاز طبیعی از منابع کلیدی انرژی و درآمد در روسیه هستند. پروژه یخ شناور می‌تواند برگ برنده روسیه باشد تا از انحصار خود بر این دو منبع طبیعی مطمئن شود. روسیه هر روز توانایی نظامی خود در قطب شمال را افزایش می‌دهد و پایگاه‌های بیشتری در منطقه راه‌اندازی می‌کند. در ماه آوریل، خبرنگاران بی‌بی‌سی اولین خبرنگاران خارجی بودند که اجازه ورود به پایگاه نظامی روسیه در نزدیکی مرز فنلاند را دریافت کردند. افزایش حضور نظامی روسیه در منطقه نشانه‌ای از جاه‌طلبی‌های روبه رشد روسیه است؛ آن‌هم درزمانی که با پس زدن یخ‌ها بیش از هر زمان دیگری به منابع دسترسی دارد.

همان‌طور که استخراج نفت از دریای شمال در دهه 1970 یک چالش مهندسی به شمار می‌رفت، منطقه شمالگان نیز امروزه موانع مشابهی ایجاد کرده است. تا عمق پنج کیلومتری آب وجود ندارد و اکثر منطقه از یخ پوشانده شده است. بدین ترتیب دشوارترین مکان در جهان برای حفاری نفت به شمار می‌رود.

اما تاکنون هیچ کشوری پروژه‌ای مانند "یخ شناور" را امتحان نکرده است. موسسه روسی "بنیاد مطالعات پیشرفته" می‌گوید تولید "تجهیزات تمام‌اتوماتیک زیرآبی و زیر یخ در میدان‌های هیدروکربنیِ دریاهای قطب شمال" را دستور کار دارد. به‌عبارت‌دیگر: زیردریایی‌های نفت یابِ تمام‌اتوماتیک.