ابراهیم دهگان
ابراهیم دهگان
ابراهیم دهگان (متولد: ۱۲۶۸ ه. ش؛ متوفی: ۲۵/۰۵/۱۳۶۳ ه. ش) مورخ، نویسنده، ادیب، لغت شناس، آموزگار و از مشاهیر شهر اراک محسوب میشود.
زندگی نامه[ویرایش]
ابراهیم دهگان در سال ۱۲۶۸ هجری شمسی در روستای مرزیجران در ۴ کیلومتری شهر اراک در یک خانواده مرفه روستایی چشم به جهان گشود. پدرش غلامعلی نام داشت که ابراهیم او را خان بابا صدا میکرد؛ دهگان دوران کودکی را در مکتب خانه روستا به خواندن و نوشتن پرداخت و تا اوایل جوانی به کارهای کشاورزی در روستای مرزیجران اشتغال داشت. با شروع جنگ جهانی اول اقدام به عضویت در دولت مهاجرین (نیروهای ضدمتفقین) کرد. بعد از انجام وظیفه در حوزه علمیه آقا ضیاءالدین به تحصیل درس علوم قدیمه پرداخت که آقا ضیاءالدین عراقی و عبدالکریم حائری یزدی از استادانش بودند. پس از ۱۲ سال تحصیل علوم دینی تصمیم گرفت از حوزه علمیه خارج شود. وی در ۴۰ سالگی در سال ۱۳۰۷ هجری شمسی به استخدام سازمان فرهنگ اراک درمی آید. پس از ۳۰ سال خدمت در عرصهٔ فرهنگ در ۷۰ سالگی در سال ۱۳۳۷ هجری شمسی به کار تدریس پایان میدهد.
استاد ابراهیم دهگان پس از ۹۵ سال عمر پرثمر در روز ۲۵ مرداد سال ۱۳۶۳ هجری شمسی دیده از جهان فرو بست.
زندگی نامه خودنوشت
ابراهیم دهگان حسب حال خویش را در کتاب گزارش نامه یا فقه اللغه اسامی امکنه این گونه بیان میکند:
«مطلع زندگانی خود را تا به حدود جنگ بینالملل اول در آن ده گذرانیده و در آن سال تفنگی به دوش گرفته و در ردیف مهاجرین وارد شده و بعد از یکسره شدن کارها به مدرسه آقا ضیاءالدین در اراک در سلک طلاب وارد گردیده و تا سال ۱۳۴۷ هجری قمری به تحصیلات خود ادامه داده و بعد از سال ۱۳۰۷ تا ۱۳۳۷ خورشیدی به کار تعلیم اشتغال داشته و در ضمن از بحث و بررسی و غور در مطالب به قدر استعداد خود خودداری نکرده و در نتیجه چند جلدی کتاب و جزوه به صورت تدوین درآورده که پارهای مطبوع و دستهای بین سواد و بیاض انتظار روزی را دارد که از صورت فیش در صفحه چاپ وارد گردد .»
خروج از حوزه علمیه آقا ضیاءالدین
زمانی که رضا شاه پهلوی البسه را ملی اعلام کرد، ابراهیم دهگان تغییر لباس داد و از حوزه علمیه آقا ضیاء الدین خارج شد.
گفتنی است که ابراهیم دهگان با شیخ احمد محمودی عراقی میلاجردی روابطی داشت و آنها با یک دیگر مکاتباتی میکردند. زمانی که رضا شاه پهلوی لباس را ملی اعلام کرد روحانیون میبایست خلع لباس میشدند اما شیخ عراقی میلاجردی جزء معدود کسانی بود که به دلیل درجه اجتهاد از تغییر لباس معاف بود ولی ابراهیم دهگان تغییر لباس داد و از جرگه روحانیون خارج شد، به همین دلیل شیخ عراقی میلاجردی به واسطه احساسات مذهبی و تعصبات دینی اش در نامهای با عبارات مسجع و آهنگین به ابراهیم دهگان مینویسد:
«سلام بر برادر عزیز دهگان که صاحب کلاه جدید است و آن را بجای سلام و ستایش تکان میدهد و با این کار از اروپاییها و آمریکاییها تقلید کرده است .»
لازم است ذکر شود که ابراهیم دهگان به زور و اجبار تغییر لباس نداد؛ او با میل و رضایت خاطر این کار را انجام داد.
جایگاه علمی
ابراهیم دهگان ۱۲ سال در حوزهٔ علمیه آقا ضیاءالدین به تحصیل درس علوم قدیمه پرداخت که از استادانش عبدالکریم حائری یزدی و آقا ضیاءالدین عراقی بودند. او در رشتههایی چون تاریخ، جغرافیا، ادبیات فارسی، ادبیات عرب، لغت شناسی که اکثر تالیفاتش در این رشته هاست صرفاً مربوط به مطالعه شخصی خودش بود و نزد هیچ استادی تعلیم ندید. او در ۴۰ سالگی در سال ۱۳۰۷ هجری شمسی وارد سازمان فرهنگ اراک شد و به کار تدریس دروس تاریخ و جغرافی پرداخت. در آن زمان سازمان فرهنگ اراک بر دوش چند نفر معلم زبده اداره میشد که یکی از آنان ابراهیم دهگان بود. گفتنی است که او یا مینوشت یا میخواند و یا تدریس میکرد؛ حتی در راه بین مدرسه و منزل هم بیکار نبود و شاگردان یا اشخاص دیگری بودند که در همین چند دقیقه بین راه از ایشان سؤال میکردند، که او میگفت و آنها مینوشتند. کسانی هم به وسیله تلفن، چه در شهر اراک و چه در شهرهای دیگر مطالبی را میخواستند، ایشان هم بدون کمترین ناراحتی آنچه را که میدانست در اختیار آنان قرار میداد.
سیروس برادران شکوهی در مقالهای با عنوان که سرو بلند از میان برفت، مینویسد:
«لطفالله هنرفر و دهها نفر دیگر سالها پیش که هنوز افرادی مانند محمدتقی مصطفوی، علی سامی، حبیبالله صمدی، نصر تالله مشکاتی، قطبهای مؤثر و اصلی امور باستان شناسی کشور بودند و هنوز نوبت خیل تازه چرخان نشده بود آنها قدر قدمای مطلع را میدانستند و بطور مثال اگر مشکلی دربارهٔ قدمت شهر و تاریخ فلان بنا داشتند به امثال ابراهیم دهگان (اراک)، فتای توحیدی (زواره)، محمود مشروطه (یزد)، مسیح ذبیحی (گرگان)، ع
ابراهیم دهگان (متولد: ۱۲۶۸ ه. ش؛ متوفی: ۲۵/۰۵/۱۳۶۳ ه. ش) مورخ، نویسنده، ادیب، لغت شناس، آموزگار و از مشاهیر شهر اراک محسوب میشود.
زندگی نامه[ویرایش]
ابراهیم دهگان در سال ۱۲۶۸ هجری شمسی در روستای مرزیجران در ۴ کیلومتری شهر اراک در یک خانواده مرفه روستایی چشم به جهان گشود. پدرش غلامعلی نام داشت که ابراهیم او را خان بابا صدا میکرد؛ دهگان دوران کودکی را در مکتب خانه روستا به خواندن و نوشتن پرداخت و تا اوایل جوانی به کارهای کشاورزی در روستای مرزیجران اشتغال داشت. با شروع جنگ جهانی اول اقدام به عضویت در دولت مهاجرین (نیروهای ضدمتفقین) کرد. بعد از انجام وظیفه در حوزه علمیه آقا ضیاءالدین به تحصیل درس علوم قدیمه پرداخت که آقا ضیاءالدین عراقی و عبدالکریم حائری یزدی از استادانش بودند. پس از ۱۲ سال تحصیل علوم دینی تصمیم گرفت از حوزه علمیه خارج شود. وی در ۴۰ سالگی در سال ۱۳۰۷ هجری شمسی به استخدام سازمان فرهنگ اراک درمی آید. پس از ۳۰ سال خدمت در عرصهٔ فرهنگ در ۷۰ سالگی در سال ۱۳۳۷ هجری شمسی به کار تدریس پایان میدهد.
استاد ابراهیم دهگان پس از ۹۵ سال عمر پرثمر در روز ۲۵ مرداد سال ۱۳۶۳ هجری شمسی دیده از جهان فرو بست.
زندگی نامه خودنوشت
ابراهیم دهگان حسب حال خویش را در کتاب گزارش نامه یا فقه اللغه اسامی امکنه این گونه بیان میکند:
«مطلع زندگانی خود را تا به حدود جنگ بینالملل اول در آن ده گذرانیده و در آن سال تفنگی به دوش گرفته و در ردیف مهاجرین وارد شده و بعد از یکسره شدن کارها به مدرسه آقا ضیاءالدین در اراک در سلک طلاب وارد گردیده و تا سال ۱۳۴۷ هجری قمری به تحصیلات خود ادامه داده و بعد از سال ۱۳۰۷ تا ۱۳۳۷ خورشیدی به کار تعلیم اشتغال داشته و در ضمن از بحث و بررسی و غور در مطالب به قدر استعداد خود خودداری نکرده و در نتیجه چند جلدی کتاب و جزوه به صورت تدوین درآورده که پارهای مطبوع و دستهای بین سواد و بیاض انتظار روزی را دارد که از صورت فیش در صفحه چاپ وارد گردد .»
خروج از حوزه علمیه آقا ضیاءالدین
زمانی که رضا شاه پهلوی البسه را ملی اعلام کرد، ابراهیم دهگان تغییر لباس داد و از حوزه علمیه آقا ضیاء الدین خارج شد.
گفتنی است که ابراهیم دهگان با شیخ احمد محمودی عراقی میلاجردی روابطی داشت و آنها با یک دیگر مکاتباتی میکردند. زمانی که رضا شاه پهلوی لباس را ملی اعلام کرد روحانیون میبایست خلع لباس میشدند اما شیخ عراقی میلاجردی جزء معدود کسانی بود که به دلیل درجه اجتهاد از تغییر لباس معاف بود ولی ابراهیم دهگان تغییر لباس داد و از جرگه روحانیون خارج شد، به همین دلیل شیخ عراقی میلاجردی به واسطه احساسات مذهبی و تعصبات دینی اش در نامهای با عبارات مسجع و آهنگین به ابراهیم دهگان مینویسد:
«سلام بر برادر عزیز دهگان که صاحب کلاه جدید است و آن را بجای سلام و ستایش تکان میدهد و با این کار از اروپاییها و آمریکاییها تقلید کرده است .»
لازم است ذکر شود که ابراهیم دهگان به زور و اجبار تغییر لباس نداد؛ او با میل و رضایت خاطر این کار را انجام داد.
جایگاه علمی
ابراهیم دهگان ۱۲ سال در حوزهٔ علمیه آقا ضیاءالدین به تحصیل درس علوم قدیمه پرداخت که از استادانش عبدالکریم حائری یزدی و آقا ضیاءالدین عراقی بودند. او در رشتههایی چون تاریخ، جغرافیا، ادبیات فارسی، ادبیات عرب، لغت شناسی که اکثر تالیفاتش در این رشته هاست صرفاً مربوط به مطالعه شخصی خودش بود و نزد هیچ استادی تعلیم ندید. او در ۴۰ سالگی در سال ۱۳۰۷ هجری شمسی وارد سازمان فرهنگ اراک شد و به کار تدریس دروس تاریخ و جغرافی پرداخت. در آن زمان سازمان فرهنگ اراک بر دوش چند نفر معلم زبده اداره میشد که یکی از آنان ابراهیم دهگان بود. گفتنی است که او یا مینوشت یا میخواند و یا تدریس میکرد؛ حتی در راه بین مدرسه و منزل هم بیکار نبود و شاگردان یا اشخاص دیگری بودند که در همین چند دقیقه بین راه از ایشان سؤال میکردند، که او میگفت و آنها مینوشتند. کسانی هم به وسیله تلفن، چه در شهر اراک و چه در شهرهای دیگر مطالبی را میخواستند، ایشان هم بدون کمترین ناراحتی آنچه را که میدانست در اختیار آنان قرار میداد.
سیروس برادران شکوهی در مقالهای با عنوان که سرو بلند از میان برفت، مینویسد:
«لطفالله هنرفر و دهها نفر دیگر سالها پیش که هنوز افرادی مانند محمدتقی مصطفوی، علی سامی، حبیبالله صمدی، نصر تالله مشکاتی، قطبهای مؤثر و اصلی امور باستان شناسی کشور بودند و هنوز نوبت خیل تازه چرخان نشده بود آنها قدر قدمای مطلع را میدانستند و بطور مثال اگر مشکلی دربارهٔ قدمت شهر و تاریخ فلان بنا داشتند به امثال ابراهیم دهگان (اراک)، فتای توحیدی (زواره)، محمود مشروطه (یزد)، مسیح ذبیحی (گرگان)، ع
- ۱۳.۸k
- ۳۱ خرداد ۱۳۹۴
دیدگاه ها (۱۸)
در حال بارگزاری
خطا در دریافت مطلب های مرتبط