نظامی در منطقه اران، شهر گنجه، در سال 535 هجری قمری و در

نظامی در منطقه اران، شهر گنجه، در سال 535 هجری قمری و در خانوادەای سرشناس و قدرتمند کورد به دنیا آمده است. نامش الیاس بوده است. نام پدرش یوسف بوده است. نظامی در اشعارش با افتخار از مادرش (رئیسه کورد) می گوید:
گر مادر من رئیسه کورد
مادر صفتانه پیش من مرد
از لابه گری که را کنم یاد
تا پیش من آورد به فریاد
زان بیشتر است کاس این درد
کان را به هزار دم توان خورد
با این غم و رنج بی کناره
داروی فرامشیست چاره
ساقی پی بارگیم ریش است
می ده که ره رحیل پیش است
آن می که چو شور در سر آرد
از پای هزار پر درآرد ...
در این اشعار نکته ای بارز و برجسته در زمینه زیبایی شناسی و برجستگی واژه دیده می شود. حرف دال ( د ) رئیسه کورد در قافیه شعر نشانه ایست برای برجسته کردن اصلیت مادرش که در گنجه صاحب قدرت بوده است. برای آنکه بعدها شعر وی را تغییر ندهند رئیسه کورد را به عنوان قافیه آورده است تا پیامش آشکار باشد و نتوان در آن تردیدی به خود راه داد.
خانواده مادری نظامی خانواده ای سرشناس و صاحب فرهنگ آن دوران محسوب می شدند و حتی قدرت منطقه را نیز در اختیار داشتند و این رویکرد اجتماعی- تاریخی سندی غیرقابل انکار برای اثبات نوعی "قدرتمداری زن و تمدن کورد در آن زمان و حفظ حقوق زنان کورد در آن دوران است". سایه قدرت و جایگاه رفیع رئیسه در اشعار نظامی آشکار است.



کوردان مانا