سوال

سوال

روزی آرش درحالیکه در محل کار خود مشغول کار بوده تلفن همراه او زنگ میخورد و همسرش با گفتن :آرش من دارم میمیرم زود خودت رو برسون
تلفن را قطع میکند آراش سراسیمه خود را به منزل میرساند و سریع خود را به اتاق نوشین میرساند و اورا درحالیکه در گوشه اتاق بیحال افتاده مورد خطاب قرار میدهد و علت حالش رو جویا میشود و به او میگوید:آرش من سم خوردم به زودی میرم جهنم فقط بدون که لیاقت تو رو نداشتم منوببخش
آرش بدون اینکه علت چنین رفتاری را جویا شود همسرش را سریع به داخل ماشین انتقال میدهد و به سمت بیمارستان حرکت میکند در طول مسیر پیوسته به او میگوید:نوشین این چه خریتی بود که کردی چرا اینکار رو کردی چرا منو بدبخت کردی؟
بعد از مدتی که نوشین به هوش می آید به همسرش میگوید من به تو خیانت کردم آرش من مستحق مرگم و به همین خاطر سم خوردم
من ظهر با سیامک?(پسر واحد بغلی) رابطه داشتم و بعدش عذاب وجدان گرفتم و سم خوردم
آرش با شنیدن اظهارات همسرش بعد از تاملی کوتاه نظرش برای رفتن به بیمارستان عوض شده و نوشین را به سمت خارج از شهر میبرد و به او میگوید :اینجا بمیر تا خوراک سگ ها بشی
نوشین در این حالت که در حال مرگ بوده از آرش تقاضای آب میکند و به او میگوید :آرش بهم آب بده جیگرم داره میسوزه
آرش نیز به قصد قتل و مرگ او از دادن آب به نوشین خودداری میکند و میگوید: آب برای تو حرومه بمیر فاحشه
بعد از مدت کوتاهی نوشین فوت میکند
مستند و مستدل تحلیل بفرمایید که آیا قتل صورت گرفته یا خیر ؟

جواب

دوستان عزیز قبل از پرداختن به سوال توضیحاتی را ارائه میدهیم:
دکتر کریستوفر کلارکسون در کتابunderstanding criminal law ترجمه دکتر میرمحمد صادقی چهار نوع ترک فعل را ارائه میدهد که در صورت وجود روابط زیر تارک فعل مسؤل است.
1-هرگاه رابطه خاصی بین طرفین وجود داشته باشد2-در جایی که فردی بنا به اختیار خود در قبال دیگری مسؤلیت میپذیرد3- جایی که قرارداد وجود دارد4-جایی که متهم وضعیت خطرناکی ایجاد میکند و در جهت رفع خطرات آن اقدام نمیکند( که به نظر بنده مورد چهارم ملحق به فعل میشود)
به علت خارج از حوصله بودن توضیح هریک دوستان را به کتاب مزبور ص 73 الی81 ارجاع میدهیم.
هدف از ذکر موارد بالا پرداختن به مورد دوم است: یعنی جایی که فردی بنا به اختیار خود در قبال دیگری مسولیت میپذیرد: در اینجا شوهر زن که به اختیار به کمک وی میپردازد در واقع به اختیار خود را مسول میکند و این در جواب دوستانی بود که عنوان میکنند هیچ قراردادی وجود ندارد و مشمول ماده 295 نمیشود. یعنی شوهری که به اختیار به او کمک میکند در واقع خود را مسؤل قرار داده به مانند شخصی که در حال غرق شدن است و دیگری اگر دست او را بگیرد خود را مسؤل کرد و دیگر نمیتواند او را رها کند
وا ما نظر بنده این است که در مسأله اصلأ ترک فعلی صورت نگرفته بلکه عمل فعل است فردی را تصور کنید که دیگری را حبس میکند و به او غذا نمیدهد تا او میمیرد آیا میتوان گفت ترک فعل یعنی غذا ندادن به او مرگ را ایجاد کرده و مرتکب را به خاطر ترک فعل مجازات کرد? دوستان اگر کمی مداقه به خرج دهند متوجه میشوند که علت مرگ محبس کردن فرد بوده و نه غذا نرساندن
و در مسأله اگر شوهر در ابتدا او را وارد ماشین نمینداخت و در همان حال او را رها میکرد میشد از ترک فعل بحث کرد و در حالتی که او را به ماشین میندازد و در مکانی به دور از افراد رها میکند در واقع مرتکب فعل شده و زن که در آن شرایط بوده به مانند طفلی که در محیط خالی از سکنه او را رها میکنند و نمیتواند از خود دفاع کند ( مذکور در ماده 633) فاقد شرایط رساندن خود به بیمارستان بوده و در آن شرایط به استناد بند پ ماده 290 قتل صورت گرفته و عمد است