آرامگاه شمس‌الدوله هزاراسپ

آرامگاه شمس‌الدوله هزاراسپ

بیرون از شهر ابرکوه – از توابع استان یزد – بر فراز کوهی نه چندان بلند، برج سنگی زیبایی به چشم می‌خورد که آن را گنبد عالی می‌خوانند و چنان که از نامش پیداست، یکی از عالی‌ترین بناهای تاریخی موجود در شهر ابرکوه است.
 این بنا که از سنگ و ساروج ساخته شده، بیش از هزار سال قدمت دارد و با وجودی که روی یک صخره بلند قرار گرفته، چنان محکم ساخته شده که از گزند باد و باران در امان مانده و زیبایی اولیه خود را به خوبی حفظ کرده است.

معماری گنبد عالی که به صورت یک برج هشت گوش با گنبدی کم خیز ساخته شده، بیننده را به یاد برج‌های شمال ایران مانند برج قابوس یا میل رادکان می‌اندازد و خلاصه شباهت چندانی با بناهای کویری ندارد.

 علت هم این است که اینجا مزار یکی از امیران خاندان دیلمی‌به نام «امیر شمس‌الدوله ابی علی هزار اسپ» است که خاستگاه‌شان سواحل شمالی ایران بود و این گنبد را نیز به سبک و سیاق همان حوالی بنا کردند.