اپيدميولوژی و اهميت بيماری آنفلوانزا ....

اپيدميولوژی بيماری آنفلوانزا

در قرن بيستم سه پاندمي بزرگ و يك شبه پاندمي روي داده است. اولين مورد پاندمي در سال 1918 و 1919 به نام آنفلوانزاي اسپانيايي A(H1N1) با ميزان مرگي در حدود 20 تا 40 ميليون در كل دنيا روي داد و پس از آن آنفلوانزاي آسيايي ناشي از نوع A(H2N2) در سال 1957 شروع شد. پاندمي سوم با زير گونه A(H3N2) و معروف به آنفلوانزای هنگ‌کنگی در سال 1986 اتفاق افتاد و آنفلوانزاي روسي ناشي از نوع A(H1N1) در سال 1977 بروز کرد. طی پاندمی آسيايي و هنگ‌کنگی تمام گروه‌های سني درگير بوده ­اند. ميزان بالاي مرگ و مير به خصوص در گروه سني بالاتر از 65 سال اتفاق افتاد . افزايش مرگ و مير، همچنين در كساني كه بيماري زمينه­اي طبي مثل بیماری‌های قلبي ريوي داشته‌اند، مشاهده شده است. در هر پاندمي ممكن است تهاجم به سطوح مختلفي از گروه‌های سني جامعه صورت پذيرد. به نظر می­رسد قابليت ايجاد يك زیرگروه جديد ويروس آنفلوانزاي نوع A ريشه در توانايي آن در ايجاد بيماري در حيوانات دارد و تركيبات ژنتيك جديد در حيوانات ميزبان منجر به ايجاد زیرگروه‌های جديد ويروس با ویژگی‌های خاص خود می‌گردد و از آنجايي كه سيستم ايمني جمعیت‌های انساني توانايي مقابله با اين ويروس جديد را ندارند عفونت با سرعت بسيار زيادي گسترش‌یافته و در مدت زمان كوتاهي می‌تواند منجر به همه­گيري جهاني گردد. آنفلوانزا به شكل جهانگير، همه‌گیری‌های وسيع، كوچك، منطقه‌ای و تك گير مشاهده می‌گردد.

اهميت بيماری آنفلوانزا

اهميت آنفلوانزا در سرعت انتشار همه‌گیری‌ها، وسعت و تعداد مبتلايان و شدت عوارض آن، به خصوص ذات‌الریه ويروسي و باكتريايي می‌باشد. در همه­گيری­ه اي بزرگ شكل شديد يا كشنده بيماري بيشتر نزد سالمندان و افرادي كه به دليل عوارض مزمن قلبي، ريوي، كليوي، بیماری‌های متابوليك، كم خوني و يا نارسايي ايمني ناتوان شده‌اند مشاهده می‌شود. برآورد ميزان كشندگي بيماري آنفلوانزاي فصلي در جمعيت انساني بين نيم تا يك درصد محاسبه شده و ميزان كشندگي بيماري آنفلوانزاي پرندگان در جمعيت انساني حدود 60% می‌باشد .

آنفلوانزاي پرندگان و اهميت انتقال آن به انسان: آنفلوانزاي پرندگان يكي از بیماری‌های عفوني شناخته شده در گونه‌های مختلف پرندگان است كه در اثر عفونت ناشي از برخي از سویه‌های تيپ A ایجاد می‌شود. به نظر مي­رسد كليه پرندگان نسبت به اين بيماري حساس بوده، ولي ميزان حساسيت آن‌ها ممكن است متفاوت باشد. طيف علائم باليني در پرندگان مختلف متفاوت بوده و قادر به ايجاد بيماري خفيف تا بسيار شديد، مسري و كشنده می‌باشد. شكل شديد و كشنده بيماري، داراي شروع ناگهاني بوده و از شدت بالايي برخوردار است و سريعاً منجر به مرگ می‌شود؛ به طوري كه ميزان مرگ ناشي از آن در حدود 100 درصد می‌باشد.

آنفلوانزاي حاد پرندگان در جمعيت حيوانات به خصوص ماكيان ايجاد می‌گردد و می‌تواند به انسان منتقل شود و توجه به بهداشت عمومي را طلب می‌کند. نه تنها اين ويروس انسان را آلوده می‌کند و موجب بيماري شديد با ميزان مرگ بالا می‌گردد، بلكه اين توانايي را دارد كه خود را با انسان تطبيق دهد و به عنوان يك عامل بالقوه بیماری‌زا براي انسان مطرح گردد يا با ساير ویروس‌های آنفلوانزاي انساني تركيب و موجب پديدار شدن يك عامل بیماری‌زا با توانايي ايجاد پاندمی ‌شود.