باور اشتباه درباره سرماخوردگی

باور اشتباه درباره سرماخوردگی


آن قدر در زمستان و پاییز - و گاهی حتی بقیه سال! سرماخورده ایم و خانه نشین شده ایم، که حالا دیگر هر کدام مان انبانی از تجربیات ریز و درشت داریم درباره عطسه، سرفه، گلودرد، آب ریزش از بینی و کسالت و بی حالی و سرماخوردگی. به محض دیدن کوچکترین علائمی از طرف مقابل یکی از این تجربیات را که به بهای کوهی از دستمال کاغذی های مچاله شده و روزهای کسالت بار خانه نشینی به دست آمده، رو می کنیم تا دوست و همنشینمان مبتلا نشود، یا اگر مبتلاست، زودتر خوب شود. اما واقعیت این است که این دستگاه تنفس عریض و طویل ما، که از اول پاییز خودش را آماده می کند برای میزبانی انواع و اقسام آلودگی ها، ویروس ها و باکتری ها و قارچ ها، گاهی از این درمان ها و توصیه ها چندان فایده ای نمی برد. یا برخی از این توصیه هاست که با تمام شدن طول دوره بیماری همزمان می شود و ما تنها گمان می کنیم که توصیه مناسب و کارآمدی بوده است. ما هم چند تا از این توصیه ها را مرور می کنیم.

۱ - از خانه بیرون نرو، هوا سرده، سرما می خوری.
این جمله و مشابهاتش را در این فصل زیاد می شنویم، به خصوص از زبان آنها که کمی پا به سن گذاشته اند و کمی هم دلسوز مایند! حتی گاهی وقتی از دوستی می پرسیم چرا سرما خورده ای؟ جواب می دهد: هوا سرد شد، رفتم بیرون، سرماخوردم! البته هوای سرد می تواند تا اندازه ای سیستم ایمنی را ضعیف کند. که این اندازه چندان هم زیاد نیست. اما نکته در اینجاست که عامل سرماخوردگی چند نوع ویروس است و نه هوای سرد! و اتفاقاً محیط های بسته بیشتر باعث انتشار ویروس ها بین افراد می شوند. چطور؟ یک نفر حامل ویروس است، در اتوبوس، در محل کار، در مهمانی، کنار بقیه می نشیند کار می کند و راه می رود. در و پنجره ها بسته است و هیچ تهویه ای هم نیست، ویروسی که با ترشحات تنفسی او خارج شده و سرگردان مانده، خودش در خانه میزبان دیگری؛یکی از افراد حاضر در جمع جا می دهد!
۲ - عطسه می کنم! آنفلوانزا گرفتم!
به خصوص از وقتی کلمه اپیدمی آنفلوانزا و آنفلوانزای پرندگان را زیاد می شنویم، و ترس برمان داشته که نکند آنفلوانزا بگیریم، انگار بیشتر آنفلوانزا می گیریم! حالا دیگر از نظر ما یک عطسه، معادل آنفلوانزا است. (و البته چون درمانی برای آن نمی شناسیم، فقط با تأسف و دلسوزی بیمار روبه رویمان را نگاه می کنیم و سر تکان می دهیم).
اما آنفلوانزا با سرماخوردگی فرق دارد، گیرم که خیلی شبیه هم باشند و فقط با کشت ترشحات تنفسی بتوان مطمئن شد که بیماری از کدام نوع است. اما آنفلوانزا با سرماخوردگی فرق دارد. عامل بیماری آنفلوانزا، یک نوع ویروس است که طبیعتاً نامش آنفلوانزا است در حالی که صدها نوع ویروس می توانند انواع و اقسام سرماخوردگی ها را ایجاد کنند (متهم ردیف اول در اینجا رینو ویروس ها هستند) شاید عطسه، آب ریزش از بینی و چشم و بی حالی و حس کسالت سرماخوردگی خیلی بیشتر جلب توجه و ترحم ما را بکند، اما در آنفلوانزا به جای این مشکلات، چیزهای ناراحت کننده تری مثل تب بالا، سردرد و درد شدید عضلات و مفاصل داریم و فرق در بیماری هم در همین هاست. علاوه بر این شروع آنفلوانزا ناگهانی و بی مقدمه است و آدم را غافلگیر می کند، در حالی که سرماخوردگی آرام آرام شدید می شود و بعد هم فروکش می کند.
۳ - سرماخورده ام، فقط سوپ جوجه خوبم می کند.
در مورد سوپ جوجه و تأثیر آن بر سرماخوردگی حرف و حدیث های زیادی بین اصحاب علم پزشکی مطرح است، حتی در مورد این که اگر جوجه مورد بحث جوجه مرغ باشد یا خروس چه فرقی در سرماخوردگی دارد هم تحقیقاتی انجام شده! ماحصل بحث این است که سوپ جوجه از دو طریق به کم کردن علائم سرماخوردگی کمک می کند. اول متوقف کردن حرکت سلول های التهابی (با نام نوتروفیل ها) به طرف مجاری تنفسی و دوم سرعت دادن به حرکت مخاط ترشح شده اضافی به طرف خارج که این دو کار باعث کم کردن التهاب احتقان این منطقه می شود.
اما نکته در اینجاست که انواع دیگر سوپ ها و آش ها به دلیل آن که حجم اصلی آنها را مایع تشکیل می دهد، آن هم مایعی گرم و مطبوع، می تواند چنین اثری داشته باشد. این نوع غذاها که هم حاوی سبزیجات لازم و هم محتوای پروتئینی مناسب هستند، همه جوره و البته خیلی ملایم و خوشایند، به بدن کمک می کنند که التهاب و ویروس را از خود دور کند.
۴ - نه، چیزی نمی خورم، آخه سرماخورده ام!
این هم از آن جملاتی است که بعضی وقت ها به خصوص وقتی مریض سن کمی داشته باشد یا سالمند باشد خیلی می تواند خطرناک باشد. بعضی وقت ها این حرف را موقع اسهال هم از مبتلایان شنیده ایم. در هر حال سرماخوردگی دلیلی بر نخوردن غذا نیست و هیچ سرماخوردگی ای با کم غذا خوردن بهبود پیدا نمی کند بهتر است از مصرف غذاهایی با چربی بالا، ادویه تند و سرخ کردنی در این مدت پرهیز کنیم و مایعات