عقل و شعور حیواناتذخیره مقاله با فرمت پی دی اف

عقل و شعور حیواناتذخیره مقاله با فرمت پی دی اف


کلید واژه: حیوانات، شعور، عقل، حشر، قیامت
پرسش:می گویند حیوانات عقل و شعور ندارند و کارهایشان غریزی است و به همین دلیل به بهشت می روند؟

فهرست مندرجات
۱ - متن کامل پرسش
۲ - حشر حیوانات در قیامت
۲.۱ - از نگاه قرآن مجید
۲.۱.۱ - چند نکته در مورد این آیه
۲.۱.۲ - رستاخیزی حیوانات
۲.۱.۳ - زندگی شگفت انگیز حیوانات
۳ - رستاخیزی حیوانات در روایات
۴ - تکلیف برای حیوانات
۵ - پانویس
۶ - منبع

متن کامل پرسش[ویرایش]

می گویند حیوانات عقل و شعور ندارند و کارهایشان غریزی است و به همین دلیل به بهشت می روند اما وقتی تاریخ را بررسی می کنیم می بینیم اینگونه نیست مثلا هدهد حضرت سلیمان به قصر بلقیس رفت و کفر مردم آنجا را دید و برای حضرت سلیمان تعریف کرد آیا این نشان دهنده عقل و شعور حیوانات نیست بنا براین می توان گفت چون آنها هم عقل و شعور دارند بنا براین مثل انسان باید در قیامت مواخذه شوند آیا این استدلال صحیح است؟
پاسخ:

حشر حیوانات در قیامت[ویرایش]

در ابتدا باید گفت بر اساس آموزه های وحیانی حیوانات هم مثل انسانها حشر دارند.

← از نگاه قرآن مجید
لذا در قرآن کریم آمده: وَ ما مِنْ دَابَّةٍ فِی الْأَرْضِ وَ لا طائِرٍ یَطِیرُ بِجَناحَیْهِ إِلاَّ أُمَمٌ أَمْثالُکُمْ ما فَرَّطْنا فِی الْکِتابِ مِنْ شَیْ‌ءٍ ثُمَّ إِلی‌ رَبِّهِمْ یُحْشَرُونَ؛ [۱] هیچ جنبنده‌ای در زمین و هیچ پرنده‌ای که با دو بال خود پرواز می‌کند نیست، مگر اینکه امتهایی همانند شما هستند، ما هیچ چیز را در این کتاب فروگذار نکردیم، سپس همگی به سوی پروردگارشان محشور می‌گردند.

←← چند نکته در مورد این آیه
از این آیه معلوم چند نکته می شود:
یکی این که هر یک از انواع حیوانات و پرندگان برای خود امتی هستند همانند انسانها، اما در اینکه این همانندی و" شباهت" در چه جهت است؟ در میان مفسران گفتگو است، بعضی شباهت آنها را با انسانها از ناحیه اسرار شگفت‌انگیز خلقت آنها دانسته‌اند. زیرا هر دو نشانه‌هایی از عظمت آفریدگار و خالق را با خود همراه دارند.
و بعضی از جهت نیازمندیهای مختلف زندگی یا وسایلی را که با آن احتیاجات گوناگون خود را بر طرف می‌سازند، می‌دانند.
در حالی که جمعی دیگر معتقدند که منظور شباهت آنها با انسان از نظر درک و فهم و شعور است، یعنی آنها نیز در عالم خود دارای علم و شعور و ادراک هستند، خدا را می‌شناسند و به اندازه توانایی خود او را تسبیح و تقدیس می گویند، اگر چه فکر آنها در سطحی پائین‌تر از فکر و فهم انسانها است.

←← رستاخیزی حیوانات
نکته دوم این که در آخر آیه آمده: (ثُمَّ إِلی‌ رَبِّهِمْ یُحْشَرُونَ). تمام آنها بسوی خدا در رستاخیز جمع می‌شوند.
از ظاهر این آیه بدست می آید که قرآن برای حیوانات نیز قائل به رستاخیز شده است و در تبین مسله باید گفت:
شک نیست که نخستین شرط حساب و جزا مسئله عقل و شعور و بدنبال آن تکلیف و مسئولیت است، طرفداران این عقیده می‌گویند مدارکی در دست است که نشان می‌دهد حیوانات نیز به اندازه خود دارای درک و فهمند، از جمله:

←← زندگی شگفت انگیز حیوانات
زندگی بسیاری از حیوانات آمیخته با نظام جالب و شگفت‌انگیزی است که روشنگر سطح عالی فهم و شعور آنها است کیست که درباره مورچگان و زنبور عسل و تمدن عجیب آنها و نظام شگفت‌انگیز لانه و کندو، سخنانی نشنیده باشد، و بر درک و شعور تحسین آمیز آنها آفرین نگفته باشد؟ گرچه بعضی میل دارند همه اینها را یک نوع الهام غریزی بدانند، اما هیچ دلیلی بر این موضوع در دست نیست که اعمال آنها به صورت ناآگاه (غریزه بدون عقل) انجام می‌شود.
چه مانعی دارد که این اعمال همانطور که ظواهرشان نشان می‌دهد ناشی از عقل و درک باشد؟ بسیار می‌شود که حیوانات بدون تجربه قبلی در برابر حوادث پیش‌بینی نشده دست به ابتکار می‌زنند، مثلا گوسفندی که در عمرش گرگ را ندیده برای نخستین بار که آن را می‌بیند به خوبی خطرناک بودن این دشمن را تشخیص داده و به هر وسیله که بتواند برای دفاع از خود و نجات از خطر متوسل می‌شود.
علاقه‌ای که بسیاری از حیوانات تدریجا به صاحب خود پیدا می‌کنند شاهد دیگری برای این موضوع است، بسیاری از سگهای درنده و خطرناک نسبت به صاحبان خود و حتی فرزندان کوچک آنان مانند یک خدمتگزار مهربان رفتار می‌کنند.
داستانهای زیادی از وفای حیوانات و اینکه آنها چگونه خدمات انسانی را جبران می‌کنند در میان مردم شایع است که همه آنها را نمی‌توان افسانه دانست.
و مسلم است آنها را به آسانی نمی‌توان ناشی از غریزه دانست، زیرا غریزه معمولا سرچشمه کارهای یک نواخت و مستمر است، اما اعمالی که در شرائط خاصی که قابل پیش‌بینی نبوده بعنوان عکس العمل انجام می‌گردد به فهم و شعور شبیه‌تر است تا به غریزه.
هم