مسأله

مسأله

الف در بیمارستان در قسمت بخش مراقبتهای ویژه بستری است
ب قصد قتل او را دارد که به آن بخش وارد میشود.
در آن لحظه که ب میخواهد الف را با اسلحه بزند قلب الف می ایستد(لازم به ذکر است که الف در ابتدا بیهوش بوده و اصلأ متوجه ورود ب نمیشود) که ب جهت اطمینان دو گلوله به سر الف میزند که در آن لحظه پزشک مربوط جهت احیاﺀ الف وارد میشود اما به علت اقدام ب او دیگر کاری نمیتواند بکند
حکم ب چیست? مستند و مستدل

جواب

برخی معتقدند با توجه به اینکه طرف قبل از شلیک فوت کرده پس مرتکب جرم محال شده لذا به استناد تبصره م 122 در حکم شروع به جرم است.
در این خصوص بایستی مذکور داشت با فرض فوت طرف قبل از شلیک از نظر علم حقوق عمل جرم محال است اما ق.م.ا در تبصره مارالذکر بین دو نوع جرم محال تفکیک قائل شده است
یعنی بیان داشته اگر جرم از نظر مادی قابلیت تحقق نداشته باشد در حکم شروع به جرم است بنابر این اگر جرم از نظر قانونی قابلیت تحقق نداشته باشد عمل از نظر شروع به جرم،جرم محسوب نمیشود و در فرض دوستان در این نوع جرم محال جرم از نظر قانونی قابلیت تحقق ندارد و نه مادی،چرا که تعریف قتل از نظر قانونی اذحاق نفس معصومه است که در این فرض نفسی در کار نیست بنابر این فرض جرم محال از نظر حقوقی هست اما از نظر ق.م.ا نیست.
حال به فرض در حکم مرده بپردازیم:
حقوق دانان تنها مثالی که برای در حکم مرده زده اند مرگ مغزی است یعنی جایی که امکان برگشت طرف اصلأ نیست در حالی که در اینجا امکان برگشت وجود دارد
طبق اصل استصحاب اگر شک کنیم که طرف مرده و یا نه اصل بر حیات است.
اما با این فرض که ب شک داشته که الف مرده است یا نه باز مجازات فرق میکند
دوستان لازم به ذکر است که جهل در یک تقسیم بندی به دو نوع جهل بسیط و جهل مرکب تقسیم میشود
جهل مرکب این است که طرف نمیداند که نمیداند. یعنی با این فرض شلیک کرده که گمان کرده به یک مرده شلیک میکند که در اینجا به دلیل عدم تقارن رکن روانی و مادی قتل عمدی محسوب نمیشود.
جهل بسیط آن است که طرف میداند که نمیداند یعنی شک داشته است که طرف فوت کرده است یا نه که در اینجا طبق اصل استصحاب اصل بر زنده بودن است و قتل ملحق به قتل عمدی میشود