ایسنا: شرف الشمس چیست؟ چه آثاری دارد؟ آداب آن چگونه است؟

ایسنا: شرف الشمس چیست؟ چه آثاری دارد؟ آداب آن چگونه است؟ در چه روز واقع می‌شود؟ آیا تکرار آن در هر سال لازم است؟ و ده‌ها سوال دیگر؛ از جمله نکاتی است که علیرغم مبتلا به بودن اذهان مردم به این موضوع، غالبا در رسانه‌های دینی به آن پرداخته نشده است.

به گزارش ایسنا، پایگاه خبری تبیان در این باره می‎نویسد: نوزدهمین روز از ماه فروردین برای منجمان مسلمان اهمیت ویژه‌ای داشته است. روزی که خورشید ۱۹ درجه در برج حمل (فروردین) باشد. آن‌ها می‌گویند این روزخاص بنابه محاسبات نجومی، روزی خوش یمن و بابرکت است و البته در ساعت‌های خاصی در این روز، بهترین موقعیت خورشید در کهکشان در سال است.

ابوریحان بیرونی در کتاب التفهیم در باب «در احکام نجوم» فصل «بهرهای (بهره‌ها) ستارگان اندر بروج» زیر عنوان «شرف و هبوط ستارگان کدامند ‌» مطالبی را در خصوص شرف سیارات نوشته است.

براساس جدول کتاب التفهیم شرف شمس هنگامی است که خورشید ۱۹ درجه در برج حمل باشد.

در میان عامه مردم هم این روز، روزی است که موکلان خورشید به زمین می‌آیند و چند ساعتی را در زمین می‌گذرانند. ساعت‌هایی که برای اهل زمین، از جمله خوش یمن‌ترین ساعت‌ها سال است.



شرف الشمسی که سنگ نیست

در باور عامیانه، «شرف الشمس» نگین انگشتری زردرنگ است که بعضی‌ها به نیت گشایش در کار‌ها به دست می‌کنند. اما در واقع شرف الشمس سنگ نیست. بلکه دعایی منسوب به امام علی (علیه السلام) است که در روز نوزدهم فروردین با آدابی خاص می‌نویسند و نقشی رمزگونه را پشت انگش‌تر عقیق زردرنگ حک می‌کنند.

در روز شرف الشمس شکل شرف الشمس را از ساعت ۱۱ ظهر تا ساعت ۲۳ روی طلا، عقیق زرد، پارچه زرد کشیده و یا حک نموده و یا با خط زرد روی کاعذ و یا پارچه می‌نویسید و دعای آورده شده را خوانده و نوشته و بعد هر حاجتی که از خدا دارند را زیر دعا می‌نویسند و در قرآن می‌گذارند.

«شرف الشمس از علوم غریبه است، لکن درکتب متقدمین اعم از روایی و ادعیه و اذکار اثری نیافتم، فقط متاخرین در چند قرن اخیر معتبر می‌دانند و بیاناتی درباره شرف الشمس و طریقه تکسیر آن به صورت مربع یا مسبع وغیره و نیز آثار و برکات آن مطالبی متذکر شده‌اند و بعضی آن را ماخوذ از اسم اعظم تلقی کرده‌اند و در کتاب جواهر مکنونه که از کتب خطی اذکار است و همچنین در کتاب السحاب اللئالی تالیف سید عبدالله بوشهری و کتب دیگر، آثاری از جمله دفع فقر و بیماری‌ها و حفظ از گزند جانوران و ایمنی از بلایا وکسب عزت و بزرگی متذکر شده‌اند»

اما نقش‌های رمز گونه‌ای که شرف ‏الشمس نامیده می‌‏شود در کتاب «جنة‏الوافیه» مشهور به «مصباح کفعمی» آمده است. کفعمی در حاشیه کتاب می‌‏نویسد: «در بعضی از کتاب‏های علمای شیعه دیدم که این شکل از امیرالمۆمنین (علیه السلام) نقل شده است. که وقتی عازم جهاد بود در بین راه که استراحت می‌کردند این شکل‌ها را بر روی سنگی حک کرد و فرمود: این رمز پیروزی ماست. به نظر می‌‏رسد بیان چنین نقلی محکم نیست؛ چون سند این روایت تا امیرالمۆمنین (علیه السلام) ذکر نشده است.» مرحوم شیخ بهایی هم همین شکل را در کتاب «سرّ المست‌تر» با اندکی تغییر آورده است. البته در کتاب‏های یاد شده این شکل به «شرف‏ الشمس» نامیده نشده است و احتمالاً تشخیص اساتید علم ختوم و اذکار این بوده که این شکل در شرف شمس - که نوزدهم فروردین ماه است - نوشته شود که ساعت خوبی است و باعث تأثیر بیشتر این شکل خواهدبود.

در کتاب «هزار و یک نکته»، نکته ۲۷۷، تألیف آیت‏‎اللّه‏ حسن‏‎زاده آملی نیز مطالبی راجع به این شکل آمده است.

در کتاب‌های اسلامی هم نقش شرف الشمس هم را شامل پنج اسم اعظم خداوند می‌دانند که آن‌ها را کلمات مبارکه: الله، جمیل، رحمن، مۆمن و نور گفته‌اند و بجای نقش از پنج حرف اول آن‌ها بصورت ا. ج. ر. م. ن می‌توان استفاده کرد.

از سنگ شرف الشمس برای: چشم زخم، گشایش امور، برآورده شدن آرزو‌ها، افزایش رزق و روزی استفاده می‌شود.

پرسش

شرف الشمس چیست؟ چه آثاری دارد؟ آداب آن چگونه است؟ در چه روز واقع می‌شود؟ آیا تکرار آن در هر سال لازم است؟ و ده‌ها سوال دیگر؛ از جمله نکاتی است که علیرغم مبتلا به بودن اذهان مردم به این موضوع، غالبا در رسانه‌های دینی به آن پرداخته نشده است.

پاسخ علما

حضرت آیت الله مبشر کاشانی با اشاره به نکات جالب و ناگفته‌ای در این باره، مبحث شرف الشمس را جزء علوم غریبه دانست و مرقوم کرد:

«شرف الشمس از علوم غریبه است، لکن در کتب متقدمین اعم از روایی و ادعیه و اذکار اثری نیافتم، فقط متاخرین در چند قرن اخیر معتبر می‌دانند و بیاناتی درباره شرف الشمس و طریقه تکسیر آن به صورت مربع یا مسبع و غیره و نیز آثار و برکات آن مطالبی متذکر شده‌اند و بعضی آن را ماخوذ از اسم اعظم تلقی کرده‌اند و در کتاب جواهر مکنونه که از کتب خطی اذ