بخشی از ویژگی های حاکم جامعه اسلامی در کلام امیرالمؤمنین
بخشی از ویژگی های حاکم جامعه اسلامی در کلام امیرالمؤمنین علی ابن ابی طالب( علیه السلام)
که امام شهیدمان، همه را دارا بودند
شناخت مردم
در این مورد نیز امام(ع) به مالکاشتر مینویسد: «از رعیت، آنان را که عیبجوترند از خود دور کن، زیرا مردم عیوبی دارند که رهبر امت در پنهان داشتن آن از همه سزاوارتر است. پس مبادا آنچه بر تو پنهان است آشکار گردانی و آنچه هویداست بپوشانی که داوری در مورد آنچه از تو پنهان است با خدای جهان است. پس چندان که میتوانی زشتیها را بپوشان تا آن را که دوست داری بر رعیت پوشیده ماند، خدا بر تو بپوشاند. گره هر کینهای را در مردم بگشای و رشته هر نوع دشمنی را قطع کن و از آنچه در نظر روشن نیست کناره بگیر. در تصدیق سخنچین شتاب مکن، زیرا سخنچین گر چه در لباس اندرزدهنده ظاهر میشود، اما خیانتکار است.» پس از مصداقهای زیرکی و کیاست حاکم، پرهیز از سستی، رازدار مردم بودن و شناخت مردم است.
داشتن قدرت تشخیص و تجزیه و تحلیل
امام علی(ع) در معرفی مالکاشتر به دیگر فرماندهان نظامی، به مهارت ادراکی و تشخیص و تجربه و تحلیل مسائل توسط مالکاشتر اشاره میکند:
«من مالکاشتر، پسر حارث، را بر شما و سپاهیانی که تحتامر شما هستند فرماندهی دادم. گفته او را بشنوید و از فرمان او اطاعت کنید. او را مانند زره و سپر نگهبان خود برگزینید، زیرا که مالک نه سستی به خرج میدهد، نه دچار لغزش میشود. و نه در جایی که شتاب لازم است کندی دارد و نه آنجا که کندی پسندیده است، شتاب میگیرد.»
استقامت در برابر مشکلات
مدیر و مسئول مشاغل کلیدی باید در برابر فشار کار و دشواریها و فراز و نشیبهای شغلی و تلخیها و سختیهای آن چون کوه استوار و با استقامت و دارای عزم و اراده پولادین باشد. حضرت علی(ع) در این مورد در نامه مالکاشتر فرمودهاند: «پس برای مشاغل کلیدی از سپاهیان و لشکریان خود کسی را انتخاب و مسئول بنما که در برابر دشواریها و پیشامدهای سخت و تلخ استوار باشد و مصیبتهای بزرگ وی را از پا ننشاند. فردی باشد که هنگام ناتوانی و ضعف دیگران، ضعف و ناتوانی بر او غالب نشود و بر اثر بیخیالی دیگران بیتفاوت نشود.»
قاطعیت
قاطعیت و پرهیز از شک و تردید از لوازم و شرایط اصلی موفقیت مدیر است و پس از بررسی جوانب قضیه و مشورت با صاحبنظران، قاطعیت در اجرای تصمیم و اجرای آن ضرورت دارد. دودلی و قاطعیت نداشتن مدیر باعث میشود تردید و ابهام و سردرگمی در همه بدنه سازمان سرایت کند، کارها در زمان مناسب به انجام نرسند و سازمان به اهداف مورد نظر نرسد. امام علی (ع)، از شک و تردید بیمورد نهی کرده است و میفرماید: «علم خود را به جهل و یقین خویش را به شک تبدیل نکنید، وقتی دانستید عمل کنید و زمانی که یقین کردید، اقدام کنید.»
مخالف ظلم و حامی عدل و انصاف بودن
امام علی(ع) معتقد است حاکم باید طرفدار حق و انصاف و مخالف ظلم و تعدی باشد. در این مورد میفرماید: «مالک بهترین امور در نزد تو باید متوسطترین آنها در حق (میانهروی در حق) و فراگیرترین آنها در عدالت و جامعترین آنها در رضایت مردم باشد.» یا در جای دیگر میفرماید: «حق را برای هر کس که شایسته است، از نزدیکان و بیگانگان، اجرا کن و در انجام تکلیف بردبار و شکیبا باش.» در پرهیز از ظلم توصیه میکند از خونریزی به ناحق پروا داشته باش که اگر مراعات نشود باعث نابودی و زوال حکومت میشود. حضرت در نامه خود به مالکاشتر مینویسد: «از خونریزی بپرهیز و از خون ناحق پروا کن که هیچچیز همانند خون ناحق، کیفر الهی را نزدیک و مجازات را بزرگ نمیکند و نابودی نعمتها را سرعت نمیبخشد و زوال حکومت را نزدیک نمیگرداند.»
او یک رهبر واقعی و نمونه بی نظیری برای دنیا بود.
سی و شش سال رهبری کرد اما نه صندلی اش تغییر کرد نه زندگی اش.
یاد کلام مولا افتادم که فرمودند
که امام شهیدمان، همه را دارا بودند
شناخت مردم
در این مورد نیز امام(ع) به مالکاشتر مینویسد: «از رعیت، آنان را که عیبجوترند از خود دور کن، زیرا مردم عیوبی دارند که رهبر امت در پنهان داشتن آن از همه سزاوارتر است. پس مبادا آنچه بر تو پنهان است آشکار گردانی و آنچه هویداست بپوشانی که داوری در مورد آنچه از تو پنهان است با خدای جهان است. پس چندان که میتوانی زشتیها را بپوشان تا آن را که دوست داری بر رعیت پوشیده ماند، خدا بر تو بپوشاند. گره هر کینهای را در مردم بگشای و رشته هر نوع دشمنی را قطع کن و از آنچه در نظر روشن نیست کناره بگیر. در تصدیق سخنچین شتاب مکن، زیرا سخنچین گر چه در لباس اندرزدهنده ظاهر میشود، اما خیانتکار است.» پس از مصداقهای زیرکی و کیاست حاکم، پرهیز از سستی، رازدار مردم بودن و شناخت مردم است.
داشتن قدرت تشخیص و تجزیه و تحلیل
امام علی(ع) در معرفی مالکاشتر به دیگر فرماندهان نظامی، به مهارت ادراکی و تشخیص و تجربه و تحلیل مسائل توسط مالکاشتر اشاره میکند:
«من مالکاشتر، پسر حارث، را بر شما و سپاهیانی که تحتامر شما هستند فرماندهی دادم. گفته او را بشنوید و از فرمان او اطاعت کنید. او را مانند زره و سپر نگهبان خود برگزینید، زیرا که مالک نه سستی به خرج میدهد، نه دچار لغزش میشود. و نه در جایی که شتاب لازم است کندی دارد و نه آنجا که کندی پسندیده است، شتاب میگیرد.»
استقامت در برابر مشکلات
مدیر و مسئول مشاغل کلیدی باید در برابر فشار کار و دشواریها و فراز و نشیبهای شغلی و تلخیها و سختیهای آن چون کوه استوار و با استقامت و دارای عزم و اراده پولادین باشد. حضرت علی(ع) در این مورد در نامه مالکاشتر فرمودهاند: «پس برای مشاغل کلیدی از سپاهیان و لشکریان خود کسی را انتخاب و مسئول بنما که در برابر دشواریها و پیشامدهای سخت و تلخ استوار باشد و مصیبتهای بزرگ وی را از پا ننشاند. فردی باشد که هنگام ناتوانی و ضعف دیگران، ضعف و ناتوانی بر او غالب نشود و بر اثر بیخیالی دیگران بیتفاوت نشود.»
قاطعیت
قاطعیت و پرهیز از شک و تردید از لوازم و شرایط اصلی موفقیت مدیر است و پس از بررسی جوانب قضیه و مشورت با صاحبنظران، قاطعیت در اجرای تصمیم و اجرای آن ضرورت دارد. دودلی و قاطعیت نداشتن مدیر باعث میشود تردید و ابهام و سردرگمی در همه بدنه سازمان سرایت کند، کارها در زمان مناسب به انجام نرسند و سازمان به اهداف مورد نظر نرسد. امام علی (ع)، از شک و تردید بیمورد نهی کرده است و میفرماید: «علم خود را به جهل و یقین خویش را به شک تبدیل نکنید، وقتی دانستید عمل کنید و زمانی که یقین کردید، اقدام کنید.»
مخالف ظلم و حامی عدل و انصاف بودن
امام علی(ع) معتقد است حاکم باید طرفدار حق و انصاف و مخالف ظلم و تعدی باشد. در این مورد میفرماید: «مالک بهترین امور در نزد تو باید متوسطترین آنها در حق (میانهروی در حق) و فراگیرترین آنها در عدالت و جامعترین آنها در رضایت مردم باشد.» یا در جای دیگر میفرماید: «حق را برای هر کس که شایسته است، از نزدیکان و بیگانگان، اجرا کن و در انجام تکلیف بردبار و شکیبا باش.» در پرهیز از ظلم توصیه میکند از خونریزی به ناحق پروا داشته باش که اگر مراعات نشود باعث نابودی و زوال حکومت میشود. حضرت در نامه خود به مالکاشتر مینویسد: «از خونریزی بپرهیز و از خون ناحق پروا کن که هیچچیز همانند خون ناحق، کیفر الهی را نزدیک و مجازات را بزرگ نمیکند و نابودی نعمتها را سرعت نمیبخشد و زوال حکومت را نزدیک نمیگرداند.»
او یک رهبر واقعی و نمونه بی نظیری برای دنیا بود.
سی و شش سال رهبری کرد اما نه صندلی اش تغییر کرد نه زندگی اش.
یاد کلام مولا افتادم که فرمودند
- ۱.۴k
- ۱۵ اسفند ۱۴۰۴
دیدگاه ها (۰)
در حال بارگزاری
خطا در دریافت مطلب های مرتبط