شهر بوکان با اینکه تاریخ مدونی ندارد، اماطبق کشفیات باستا

شهر بوکان با اینکه تاریخ مدونی ندارد، اماطبق کشفیات باستانشناسی سال ۱۳۵۰ که توسط وزارت فرهنگ آن زمان به ثبت رسیده‌است، معلوم می‌گردد که سه هزار سال پیش در این محل أبادی وجود داشته‌است. با مراجعه به ۳۱ فقره آثار مکشوفه باستانی بوکان واطراف آن وهمچنین وجود تنورهام خرد شده وگورهای بسیار دراعماق زمین برقدمت این نواحی می‌توان پی برد.
در رابطه تاریخ این شهر ،ولادیمیر مینورسکی می گوید: در اسناد قبل از دوره قاجار ، نامی از بوکان نیست.
مانناییان

این شهرستان در حدود ۳۰۰۰ سال قبل تحت نام ایزیرتو پایتخت تمدن مانناییان بوده‌است. به دلیل نبودن موزه و امکانات کافی در این شهرستان آثار این تمدن به کوچکی دیده و بیان می‌شود نمونه‌های از آثار باستانی این منطقه در موزه ارومیه قرار دارد ولی بیشتر یافت شده را بیشتر می‌توان در موزه‌های کشورهای دیگر مانند موزه توکیو دید.
این تمدن در مناطق کردنشین شمالغربی ایران سکنی داشته‌اندوجه بارز هنر ماننایی ظرافت و زیبایی وصف ناپذیر آن است که در تمدنهای معاصر آنها کم نظیر است. هنر معروف آنها ساخت آجرهای لعابدار بوده‌است. آجرهای با طرح‌های رنگین که پس از گذشت حدود ۳۰۰۰ سال تقریباً سالم باقی مانده‌اند. نمونه بسیار زیبایی از این آجرها در موزه شرق کهن توکیو نگهداری می‌شود