بسم الله الرحمن الرحيم

بسم الله الرحمن الرحيم
خدا شناسی و خود شناسی :
حدیث شریف و مشهور مَنْ عَرَفَ نفسَه فقد عَرَفَ ربَّه – هر کس خود را شناخت، پس به درستی که خدای خود را شناخته است،(بحارالانوار، ج 95، ص 452)
چون خود شناسی، راه و سبب خدا شناسی می‌شود، فرمود: خدا فراموشی سبب خود فراموشی و خروج از پوسته، شاکله و مسیر انسانیت (فسق) می‌گردد: وَلَا تَكُونُوا كَالَّذِينَ نَسُوا اللَّهَ فَأَنسَاهُمْ أَنفُسَهُمْ أُوْلَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ- و چون كسانى مباشيد كه خدا را فراموش كردند و او نيز آنان را دچار خود فراموشى كرد آنان همان نافرمانانند.(سوره حشر آیه 19)
انسان خداوند سبحان را در کجا می‌بیند و می‌شناسد؛ جز ابتدا در خودش و سپس در بیرون از خودش (عالم هستی)؟
وَلَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنسَانَ وَنَعْلَمُ مَا تُوَسْوِسُ بِهِ نَفْسُهُ وَنَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِيدِ - ما انسان را آفريده‏ايم ومى‏دانيم كه نفس او چه وسوسه‏اى به او مى‏كند، و ما از شاهرگ او به او نزديك تريم.(سوره ق آیه 16)
انسان چگونه خدای را در خودش و عالم بیرون می‌شناسد، جز با ابزاری شناختی که در وجود خودش نهادینه شده است عقل و قلب؟! پس عالم بیرون نیز با عالم درون و ابزارش شناخته می‌شود. لذا فرمود که عقل نبی درونی است و انبیای الهی صلوات الله علیهم اجمعین، نبی بیرونی هستند.
أَفَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَتَكُونَ لَهُمْ قُلُوبٌ يَعْقِلُونَ بِهَا أَوْ آذَانٌ يَسْمَعُونَ بِهَا فَإِنَّهَا لَا تَعْمَى الْأَبْصَارُ وَلَكِن تَعْمَى الْقُلُوبُ الَّتِي فِي الصُّدُورِ - آيا در زمين گردش نكرده‏اند، تا دل‌هايى داشته باشند كه با آن بينديشند يا گوش‌هايى كه با آن بشنوند؟ در حقيقت، چشم‌ها كور نيست ليكن دل‌هايى كه در سينه‏هاست كور است.(سوره حج آیه 46)
خداشناسی در خودشناسی:کسی که خود را مخلوق نشناسد، خالق خود را نمی‌شناسد کسی که خود را عبد نشناسد، معبود را نمی‌شناسد کسی که خود را فقیر الی الله نشناسد، والله غنی الحمید - را نمی‌شناسد- کسی که خود را مرزوق نشناسد، رازق خود را نمی‌شناسد کسی که راه‌های هدایت و رشد و ضلالت و گمراهی خود را نشناسد، اصلاً هدایت کننده و هدایت را نخواهد شناخت و پس - مَنْ عَرَفَ نفسَه فقد عَرَفَ ربَّه.
چرا در قرآن کریم این همه ظاهر، باطن، خلقت، رشد جسمی،رشد عقلی، شرح صدر،ضیق صدر، عقل وجهل،روح و جسم، نفس و خلاصه انسان راازآغاز خلقتش تاانجام معادش توصیف نموده و همه را آیات و نشانه‌ های خدا شناسی بر شمرده است وتمامی احکام زندگی فردی و اجتماعی انسان را وضع و بیان نموده است؟(ص 1)