در اساطیر ایران، پیدایش نوروز را به بر تخت نشستن جمشید پی

در اساطیر ایران، پیدایش نوروز را به بر تخت نشستن جمشید پیشدادی نسبت داده اند، اما در نزد مردم کرد، رأی غالب مربوط به داستان کاوه آهنگر و ضحاک می شود، هنگامی که کاوه بر ضحاک پیروز شد مردم به مناسبت این پیروزی بر کوه ها آتش افروختند و دست در دست هم به شادمانی پرداختند.

از آن سال تاکنون مردم کُرد هر ساله در اول بهار به بزرگداشت آن روز فرخنده، آتش روشن می کنند و به شادمانی می پردازند.

از طرفی دیگر در افسانه های مردم کُرد، «خاتو زمهریری» که نماد زمستان است دو پسر داشته که با رسیدن فصل بهار می مُردند و سال دیگر در زمستان متولد می شدند، این افسانه با توجه به وضع اقلیمی کردستان توجیه پذیر است.