تاریخ کوتاه ایران و جهان – 1148

تاریخ کوتاه ایران و جهان – 1148
______________________________
در سال 765 ز. {زادروزی} (میلادی) ، پس از درگذشت «جعفر ابن محمد الصادق» (1) ، و به جانشینی او رسیدن «موسی ابن جعفر الکاظم» (2) ؛ گویا «اسماعیل ابن جعفر» (3) ، با یاری و پشتیبانی پیروانش ، دینشاخهء (مذهب) «علی‌گرائی (تشیع) اسماعیلیه» (4) را پدید آورده بوده است.

دینشاخهء (مذهب) «علی‌گرائی (تشیع) اسماعیلیه» ، به «چرائی‌آوری» (استدلال) ، «کوشش» (اجتهاد) (5) ، «پذیرش نایکسانی‌های (تفاوت‌های) فرهنگی - نژادی - تباری (قومی)» ، و «دادبرپائی همایه‌ای» (عدالت اجتماعی) ، باور داشته است (6) . گفته شده است که «اسماعیل ابن جعفر» به خردشناسی (فلسفهء) «نوافلاطون‌گرائی» (7) بسیار دلبستگی (علاقه) داشته است ، و در پدید آوردن «علی‌گرائی (تشیع) اسماعیلیه» ، از این خردشناسی (فلسفه) ، به فراوانی بهره برده است . رونهیدنی (قابل توجه) است که این خردشناسی (فلسفه) ، در پیرامون (حدود) سال 225 زادروزی (میلادی) ، بدست «آمونیوس ساکاس» (8) در مصر پدید آمد ؛ و در پیرامون (حدود) سال 260 زادروزی (میلادی) ، در همان مصر ، بدست «فلوطین» (9) به نخستین شکوفائی خود دست یافت (7).

یادآوری میشود که «علی‌گرائی (تشیع) دوازده پیشوائی» ، پس از گذشت پیرامون (حدود) پانصد سال از پدید آمدن «علی‌گرائی (تشیع) اسماعیلیه» ، به «کوشش‌» (اجتهاد) رونهش (توجه) کرد ؛ ولی باید گفت که هم در «تسنن» ، و هم در «علی‌گرائی (تشیع) دوازده پیشوائی (امامی)» ؛ چرائی‌آوری (استدلال) ، هنوز جایگاه فرجائی (مهمی) را ندارد ؛ و حدیث و بازگوئی‌گرائی (روایت‌گرائی) است که فرجا (مهم) دانسته میشوند.

(1) https://en.wikipedia.org/wiki/Ja%27far_al-Sadiq
(2) https://en.wikipedia.org/wiki/Musa_al-Kadhim
(3) https://en.wikipedia.org/wiki/Isma%27il_ibn_Ja%27far
(4) https://en.wikipedia.org/wiki/Isma%27ilism
(5) https://en.wikipedia.org/wiki/Ijtihad
(6) https://en.wikipedia.org/wiki/Nizari_Isma%27ilism
(7) https://en.wikipedia.org/wiki/Neoplatonism
(8) https://en.wikipedia.org/wiki/Ammonius_Saccas
(9) https://en.wikipedia.org/wiki/Plotinus