آثار بصیرت در بیان امام علی علیه السلام

آثار بصیرت در بیان امام علی علیه السلام

اهمیت و ضرورت بصیرت

«بصیرت دینی» راه تقرب به سوی پروردگار و فلاح و سعادت دنیوی و اخروی و کمال است. امیر مومنان امام علی(ع) با رفتار و گفتار خویش آموزگار بزرگ بصیرت بود و اصحاب خویش را به بصیرت فرا می خواند. در نامه به صحابی باوفای خویش محمد بن ابی بکر، وی را به نبرد با دشمن بر اساس بصیرت فرمان داد و نوشت: فاصحر لعدوک و امض علی بصیرتک (نهج البلاغه، نامه 34). برای نبرد با دشمنت سپاه را بیرون بیاور و با بصیرت و آگاهی عمیق به سوی دشمن حرکت کن!ضرر و زیان های بی بصیرتی فراوان است و پیامدهای بسیار خطرناکی دارد. امام علی(ع)
درباره نداشتن بصیرت فرموده اند: ذهاب البصر خیر من عمی البصیرة (غرر الحکم و درر الکلم، ج4، ص32، حدیث 5182). رفتن چشم و کوری

چشم، از بی بصیرتی و کوری بصیرت بهتر است.همچنین امیر مومنان(ع) در خطبه ای در صحرای صفین بصیرت را نعمت الهی شمردند و فرمودند: فأبدلنا بعد الضلالة بالهدی و اعطانا البصیرة بعد العمی (نهج البلاغه، خطبه 216). خداوند پس از گمراهی ما را هدایت کرد و به جای کوری بصیرت به ما عطا کرد.

آثار بصیرت؛ زیرکی و هوشیاری و بیداری

بصیرت و زیرکی در هم تنیده و با هم است. امام علی(ع) فرموده اند: ایفطنة بالبصیرة (غررالحکم و دررالکلم، ج 1 ، ص 19، حدیث 40). هوش و ذکاوت و زیرکی به بصیرت است. براساس این حدیث علوی هوشمند و زیرک آن انسانی است که توانایی ادراک علل امور و پیوند حوادث و درک راه حق از باطل را پیدا کرده است و در یک کلمه «بصیرت» دارد.

درک عیب ها و رهایی از گناهان

انسان دارای بصیرت، عیب های اخلاقی و اعتقادی و رفتاری خویش را به سرعت می یابد و پس از «عیب شناسی» در راه «عیب زدایی» گام برمی دارد. او گناهان کوچک و بزرگ را می شناسد و خود را از گناهان جدا و پاک می کند. امیرمومنان(ع) در تبیین این دو اثر بصیرت فرموده اند: أبصر الناس من ابصر عیوبة و اقلع عن ذنوبه (غررالحکم و درر الکلم، ج2، ص 410، حدیث 3061). بصیرترین مردم، انسانی است که عیوب خویش را ببیند و از گناهانش باز ایستد. در این حدیث علوی «عیب شناسی» و «رهایی از گناه» دو ویژگی اهل بصیرت شمرده شده است.

آشکار شدن اسرار و ظهور رازها

«بصیرت دینی» مرهون اخلاص و تقوا و الهام بخش علوم بسیار است و کلید گشودن صندوق اسرار عالم و آشکار شدن رازهاست. امیرمومنان امام علی(ع) در این ارتباط فرموده اند: قد انجابت السرائر لأهل البصائر (غررالحکم و دررالکلم، ج4 ، ص 476، حدیث 6676، نهج البلاغه ، خطبه

108) به تحقیق اسرار برای اهل بصیرت گشوده و رازهای درون و پنهان برای آنان آشکار شده است. اهل بصیرت از رازهای جهان باخبرند و از اسرار حوادث آگاهی دارند و با این آگاهی ها می توانند همواره حق را از باطل جدا کنند و راه حق را بیابند و راهنمای دیگران شوند