سخن حضرت علی (ع) در قواعد اسلام و حقیقت توبه و استغفار :

سخن حضرت علی (ع) در قواعد اسلام و حقیقت توبه و استغفار : کمیل بن زیاد گوید: از أمیر المؤمنین (ع) پرسیدم قواعد اسلام چیستند؟ فرمود: قواعد اسلام هفت شمارند :
1- خردمندی که بنیاد شکیبائی است 2- آبرومندی و راستگوئی 3- قرآن خواندن بجا و توجه ( به معنی اش ) 4- دوستی در راه خدا و دشمنی در راه خدا 5- حق خاندان محمد (ص) و معرفت ولایت آنان 6- حق برادران و حمایت از آنان 7- خوش همسایگی با مردم.
کمیل- یا امیر المؤمنین بنده ای دچار گناه می شود و از آن آمرزش میخواهد، اندازه آمرزش خواستن چیست؟
علی (ع)فرمود : یا ابن زیاد توبه است، گفتم همین؟ فرمود: نه گفتم پس چگونه است؟ فرمود:
هر گاه بنده گناه کرد بگوید: استغفر اللَّه، و بجنباند، گفتم جنبانیدن چیست؟ فرمود دو لب و زبان را بقصد اینکه حقیقت دنبالش باشد، گفتم حقیقت چیست؟ فرمود از روی دل باشد و در نهاد گیرد که بگناهی که از آن استغفار کرده باز نگردد.
کمیل- چون چنین کردم از مستغفرین هستم؟ فرمود: نه.
کمیل- پس این چگونه است؟ فرمود برای اینکه تو هنوز باصل و ریشه نرسیدی.
کمیل- پس بن استغفار چیست؟
علی (ع)- برگشت بتوبه از گناهی که از آن استغفار کردی و آن اول درجه عابدانست و ترک گناه.
استغفار یک نام است برای شش معنی 1- پشیمانی از گذشته 2- تصمیم بر بازنگشتن بدان گناه تا هرگز 3- پرداخت حق هر مخلوقی که باو بدهکاری 4- ادای حق خدا در هر واجبی 5- آب کنی هر گوشتی که از ناروا و حرام بر تنت روئیده تا پوستت باستخوان بچسبد و سپس گوشت تازه میان آنها بروید 6- بتنت بچشانی درد طاعت را چنانچه باو چشاندی لذت گناه را. تحف العقول صفحه 192