نیاکان مان در ایران باستان هنگام دي ماه، چهار جشن زیبا د

نیاکان مان در ایران باستان هنگام دي ماه، چهار جشن زیبا در روز های اول ، هشتم ، پانزدهم و بیست و سوم دی ماه برگزار می کردند که از آنها امروزه تنها جشن اول دیماه (شب یلدا) آن به عنوان نخستين روز چله یا آخرين شب پاييز، نخستين شب زمستان، پايان قوس، آغاز جدي و درازترين شب سال باقی مانده است و این تنها بازمانده جشن دی باستانی نیز بدلیل عدم آشنائی با آداب و سنن و چرائی اش توسط میراث داران آیین مهر در گذر دستخوش تدریجی تغییر و نهایتا استحاله آن در داخل است و عجیب تر آنکه برخی از آداب و رسوم آن در خارج از مرزهای کشور با وارد شدن در فرهنگ دیگر ملل به اعتراف محققان و مورخان همچنان در حال حفظ ، ترویج و تقویت است ( از جمله مراسم قاشق زنی شب چله ( با عنوان مراسم Trick or treat شب هالووین ) و سنت پخت بوقلمون شب یلدای لرستان ( در مراسم بوقلمون پزی روزشکرگزاری یا THANKSGIVING DAY) و یا همزادی و تفارن زمانی و نحوه دلایل برگزاری جشن یلدا (به معنی تولد) با زمان کریسمس و بهانه تولد حضرت عیسی و جشن ایلانوت یهودی ها و ... ).
در هر صورت نكته زيبا و بيادماندني بلندترين شب سال در اين است كه همه ايرانيان اعم ازفارس ،ترك ،كرد ،لر ، بلوچ و عرب ( و همچنین غربی ها روزهای همزاد ان در کریسمس و شکرگزاری) شب يلدا را شب جشن،شادي، دور هم‌نشيني ، دوستي و صداقت مي‌دانند. برای آشنایی بیشتر روی موضوع تاثیر یلدا در جشن های دیگر اقوام کلیک کنید . يلدا (جشن زایش مهر) از نظر معني معادل با كلمه نوئل از ريشه ناتاليس رومي به معني تولد است و نوئل از ريشه يلدا است .واژه يلدا سرياني و به معني ولادت است . ولادت خورشيد ( مهر و ميترا ) و روميان آن را ( ناتاليس انويكتوس ) يعني روز ( تولد مهر شكست ناپذير ) میدانند.
اجداد ما اين شب را تا به صبح به جشن و پايكوبي به گرد آتش نشسته و با سفره رنگینی از ميوه‌هايي چون هندوانه، خربزه، انار، سيب، خرمالو و به باستقبال فصل زمستان می رفتند. اين ميوه ها در ان زمان هرکدام بار معنايي نمادين خود را داشت داشتند، هندوانه كه قاچ‌هاي مدور مي‌خورد چون خورشيد، يادآور گرماي تابستان و فرونشاندن عطش بود. انار با صندوقچه ای از دانه‌هاي مرواريد سرخش ، (سرخی نمادی از تناسل نسل و زايش بود) و شب چره‌ و آجیل هايي كه با شكستن آن شادي را با خود به همراه مي‌آورد.
به امید روزی که شب یلدا با عنایت به فلسفه وجودی ، شایستگی ، زادگاه و خاستگاه ایرانی اش با ثبت جهانی در یونسکو بعنوان شب جهانی « مهر و عشق و صلح ورزی» به همه جهانیان شناسانده شود .