تاریخ کوتاه ایران و جهان – 1181

تاریخ کوتاه ایران و جهان – 1181
__________________________
در 14 سپتامبر سال 786 ز. {زادروزی} (میلادی) ، با کشته شدن «هادی» (1) ، چهارمین فرمانروای (خلیفهء) «عباسیان» (2) ، برادر کوچکتر او ، با فرنام (لقب) «هارون الرشید» (3) ، فرمانروائی بر سرزمینهای زورگیری (تسخیر) شده بدست عرب‌های مرزدر (متجاوز) را بدست خود گرفت (3).

برخی از تاریخ‌دان‌ها (مورخان) ، بر این باورند که «هادی» ، بدستور مادرش «خیزران» (4) ، «زهرخورانیده» (مسموم) شده بوده است ؛ چون «خیزران» ، از سال 775 زادروزی (میلادی) ، همهء کارهای (امور) فرمانروائی (خلافت) عباسی را بدست خود گرفته بود ؛ و «هادی» با این پدیده و با بودن (حضور) «یحیی برمکی» (5) ، به سرنام (به عنوان) رایزن (مشاور) مادرش ، ناسازگاری داشت ؛ و پایابراین (بنابراین) ، «خیزران» با خیزشی که در دربار انجام داد ، با همکاری یارانش ، همهء کارگزاران (ماموران) «هادی» را کشت ؛ و در شبی که برنامه‌ریزی شده بود (قرار بود) «یحیی برمکی» (5) به دستور «هادی» کشته شود ؛ به «هادی» زهر خوراند ؛ و پسر دوم خود ، «هارون الرشید» را ، به فرمانروائی (خلافت) رساند (3)(5) . پس میتوان اینگونه برداشت کرد که «خیزران» ، راهبردگزاری (سیاستگزاری) و کارکرد (عملکرد) «یحیی برمکی» را می پسندیده است و پشتیبان او بوده است.

رونهیدنی (قابل توجه) است که «یحیی برمکی» ، دانشمندی ایرانی بود که «مهدی» (6) ، سومین فرمانروای (خلیفهء) عباسیان ، کار آموزش دادن و پروردن دومین پسرش ، «هارون الرشید» را ، به او سپرده بود . همچنین ، یادآوری میشود که «یحیی برمکی» (5) ، پسر «خالد ابن برمک» (7)(8) ، پسر «قباد» پسر «گشتاسب» پسر «جاماسب» پسر «شاهنشاه هرمز چهارم» (9) پسر «شاهنشاه خسرو انوشیروان دادگر» (10) بوده است (8) . یادآوری میشود که «خالد ابن برمک» ، نخست وزیر «سفاح» ، نخستین فرمانروای عباسیان بوده است ؛ و در هنگامهء (دورهء) فرمانروایان (خلفای) دوم تا چهارم عباسی نیز ، فرپیشه‌های فرجائی (مهمی) را داشته است (7).

ناگفته نماند که «هارون» ، در شهر «ری» (11) ، زاده شده بوده است (3).

(1) https://en.wikipedia.org/wiki/Al-Hadi
(2) https://en.wikipedia.org/wiki/Abbasid_Caliphate
(3) https://en.wikipedia.org/wiki/Harun_al-Rashid
(4) https://en.wikipedia.org/wiki/Al-Khayzuran
(5) https://en.wikipedia.org/wiki/Yahya_ibn_Khalid
(6) https://en.wikipedia.org/wiki/Al-Mahdi
(7) https://en.wikipedia.org/wiki/Khalid_ibn_Barmak
(8) نوشتارهء (مقالهء) ویکی‌پدیای فارسی ، با سرنام (عنوان) «خالد ابن برمک» را با گوگل بیابید.
(9) https://en.wikipedia.org/wiki/Hormizd_IV
(10) https://en.wikipedia.org/wiki/Khosrow_I
(11) https://en.wikipedia.org/wiki/Ray,_Iran