سؤال: آیا توکل به خدا یعنی دست از تلاش بکشیم و فقط منتظر

سؤال: آیا توکل به خدا یعنی دست از تلاش بکشیم و فقط منتظر کمک خدا باشیم؟

پاسخ:
از نگاه منابع اسلامی، توکل به معنای کنار گذاشتن تلاش نیست؛ بلکه یعنی انسان وظیفه و تلاش خود را انجام دهد و نتیجه را به خدا بسپارد.

در «آموزش صبر و پایداری» در پایگاه جامع علوم اسلامی، به‌صراحت آمده است: «توکل با عمل»؛ یعنی انسان کار و وظیفه خود را انجام دهد و نتیجه را به خدا واگذار کند.

همین معنا را می‌توان در آیه ۶۷ سوره یوسف نیز دید. حضرت یعقوب(ع) از فرزندانش می‌خواهد برای ورود به شهر از درهای مختلف وارد شوند؛ یعنی تدبیر و احتیاط را کنار نگذارند. سپس می‌فرماید: «عَلَیْهِ تَوَکَّلْتُ»؛ بر او توکل کرده‌ام.

پس توکل واقعی، جایگزین تلاش نیست؛ بلکه تلاش همراه با اعتماد به خداست. انسان مسئولیت خود را انجام می‌دهد، اما نتیجه نهایی را کاملاً در اختیار خود نمی‌داند و به خدا اعتماد می‌کند.

منابع مورد استفاده از پایگاه جامع علوم اسلامی:

۱. آموزش صبر و پایداری
"مشاهده منبع در پایگاه جامع علوم اسلامی" (https://reference-url-citation.invalid/1)

۲. قرآن کریم، سوره یوسف، آیه ۶۷
"مشاهده آیه در پایگاه جامع علوم اسلامی" (https://reference-url-citation.invalid/2)