منتخب روز از کتاب پروردگار ...

✍- راه توبه بر آنان كه مشمول غضب الهى شده اند، باز است. «فقد هوى...اِنّى لغفّار»

- بازگشت واقعى انسان، مغفرت وآثار بسیارى را از جانب خدا در پى دارد. «انّى لغفّار لمن تاب»

- توبه با شرایطى پذیرفته مى شود. الف: بازگشت «تاب»، ب: ایمان «آمن»، ج: كار خوب «عمل صالحاً»، د: هدایت پذیرى «اهتدى».

- حتّى ایمان وعمل صالح بدون هدایت پذیرى از هادیان الهى كافى نیست. «آمن و عمل صالحاً ثمّ اهتدى» (آرى، اگر ایمان وعمل صالح باشد، ولى انسان در خط هدایت هادیان الهى قرار نگیرد، صید سامرى وبلعم باعوراها مى شود.)

- مؤمن بودن و مؤمن شدن مهم است، امّا مؤمن ماندن مهم تر است. «ثم اهتدى»
به دنبال آیه ى قبل كه با تهدید به اتمام رسید، این آیه بشارت الهى را به همراه دارد و این شیوه در همه جاى قرآن دیده مى شود.

توبه از هر گناه و خلاف باید متناسب با همان گناه و خلاف باشد. مثلاً توبه كسى كه نماز نخوانده، قضاى نماز است، توبه ى مردم آزارى، عذرخواهى است، توبه ى كتمانِ حقایق، بیان آن است، توبه ى شرك، ایمان به خداست، توبه ى مال مردم خوارى، ردّ اموال به صاحبان آن است.

گرچه در این آیه سخن از بخشش توبه كنندگان است، امّا در آیه ى دیگر مى خوانیم: كسانى كه بعد از ایمان، كفر بورزند وبر آن بیفزایند، دیگر هرگز توبه آنان قبول نخواهد شد. «اِنّ الّذین كفروا بعد ایمانهم ثمّ ازدادوا كفراً لن تقبل توبتهم»(96)

انبیاى الهى نیز از خدا طلب مغفرت مى كردند؛ آدم علیه السلام: «اِن لم تغفرلنا»(97)، نوح علیه السلام: «الاّ تغفرلى وترحمنى»(98)، ابراهیم علیه السلام: «اطمع أن یغفرلى»(99)، موسى علیه السلام: «ربّ اغفرلى و لاخى»(100)، عیسى علیه السلام: «وأن تغفرلهم»(101) ومحمّدصلى الله علیه وآله: «واستغفره»(102)

در روایات مراد از «اِهتدى »، هدایت به ولایت اهلبیت علیهم السلام دانسته شده است.(103)

-----

96) آل عمران، 90.

97) اعراف، 23.

98) هود، 47.

99) شعراء، 82.

100) اعراف، 151.

101) مائده، 118.

102) نصر، 4.

103) كافى، ج 8، ص 393.