بسم الله الرحمن الرحیم

بسم الله الرحمن الرحیم
پاسخ قسمت چهارم :
بنابراین، همیشه استغفار، توبه و بخشش حق الناس را از خداوند غفور و عفو، مسئلت بنماییم و هرگز گمان نکنیم که موارد حق الناس ما، فقط همین چند مورد است که می‌دانیم. ببینید در دعای روز دوشنبه، چقدر زیبا و عالی، از خداوند متعال، بخشش حق الناس تمنا شده است!
توجه داشته باشیم که علم،آگاهی و توان مابسیار کم و ضعیف است، اما راه‌کارها برای خداوند علیم، حکیم و قادر که محدود نیست، کاری می‌کند که شما بتوانید حقّ النّاس را بر گردانید - کاری می‌کند که دل او از شما راضی شده و حلال کند - اگر ناشناس یا غیر قابل دسترس است، دعا و صدقه‌ شما برای او را قبول می‌کند و خودش برایش جبران می‌ نماید و ... دست خدا بسته نیست:
وَقَالَتِ الْيَهُودُ يَدُ اللَّهِ مَغْلُولَةٌ غُلَّتْ أَيْدِيهِمْ وَلُعِنُوا بِمَا قَالُوا بَلْ يَدَاهُ مَبْسُوطَتَانِ يُنْفِقُ كَيْفَ يَشَاءُ وَلَيَزِيدَنَّ كَثِيرًا مِنْهُمْ مَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ طُغْيَانًا وَكُفْرًا وَأَلْقَيْنَا بَيْنَهُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ كُلَّمَا أَوْقَدُوا نَارًا لِلْحَرْبِ أَطْفَأَهَا اللَّهُ وَيَسْعَوْنَ فِي الْأَرْضِ فَسَادًا وَاللَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُفْسِدِينَ - و یهود گفتند: دست خدا با زنجیر بسته است. دستهایشان بسته باد! و بخاطر این سخن، از رحمت الهی دور شوند! بلکه هر دو دست رحمت و قدرت او، گشاده است؛ هر گونه بخواهد، می‌بخشد! ولی این آیات،که ازطرف پروردگارت بر تو نازل شده، بر طغیان و کفر بسیاری از آنها می‌ افزاید.و ما در میان آنها تا روز قیامت عداوت و دشمنی افکندیم. هر زمان آتش جنگی افروختند، خداوند آن را خاموش ساخت؛ و برای فساد در زمین، تلاش می کنند؛ و خداوند، مفسدان را دوست ندارد.(سوره مائده آیه 64)
بنابراین، ناراحتی و ترس از گناهان، از جمله حقّ النّاس، نه تنها سبب افسردگی نمیگردد، بلکه انگیزه‌ای برای بازگشت و اصلاح ایجاد می‌نماید که نعمت بزرگی است و باید قدر آن را دانست.(پایان)