سوال ۱:

سوال ۱:
√در مورد مسئله بدا در علائم ظهور:
√قسمت اول:

 سوال:
سلام از عالمی شنیدم که ممکن است در مورد علایم ظهور امام زمان هم بدا صورت گیرد و بدون رخ دادن آن علایم ظهور رخ دهد حال اگر چنین چیزی ممکن باشد آیا میتوان در مورد هر حدیث و روایتی چنین امکان را داد که بدا رخ خواهد داد و اینکه محدوده بدا تا کجاست و آیا نسبت به آیات قرآن هم رخ خواهد داد و رابطه آن با علم معصومین چطور است . لطفا مفصل جواب دهید واگر ممکن است منابعی معرفی نمایید.

پاسخ: 

بداء در اصطلاح برای خداوند، آشکار کردن چیزی است که بر بندگان مخفی بوده و ظهورش برای آنان تازگی دارد.(1) بر این اساس بداء، تغییری است که در مراحل فعل الهی صورت می گیرد. بدین صورت که فعل الهی برای ایجاد اشیاء، دارای هفت مرحله است: مشیّت، اراده، قدر، قضا، اذن، کتاب و اجل. این مراحل هفتگانه، قبل از عینیت پیدا کردن اشیاء است. تغییر در هر کدام از این مراحل فعل الهی، بداء نامیده می شود. لذا بداء مسبوق به علم الهی وقدرت است و با این بیان روشن می شود با توجه به قدرت مطلق خداوند از لحاظ عقلی هیچ منعی وجود ندارد که خداوند درهر فعلی از افعال خویش تغییر ایجاد کرده ، در نتیجه بداء حاصل شود مگر آنکه در این بین برخی از افعال از جانب خداوند به عنوان وقایع حتمی و ضروری نام برده شود آنچنانکه شیخ طوسی، در کتاب الغیبه غیبت به این موضوع اذعان کرده و فرموده است هر چند بنابر تغییر مصلحتها با تغییر شروط اخباری که به حوادث آینده می پردازند، ممکن است دچار تغییر و تبدیل شوند جز آن که روایت تصریح کرده باشد که وقوع آن جریان حتمی است که (با توجه به اعتماد ما به معصومین (ع)) ما هم یقین به حدوث آنها در آینده پیدا می کنیم و قاطعانه می گوییم در آینده چنین خواهد شد (2)لذا در باب علائم ظهور برخی از آنها را به عنوان علائم حتمی و برخی غیر حتمی نام برده است که علائم حتمی عبارتنداز"خروج سید خراسانی و یمانی، ندای آسمانی (مبنی بر حقانیت حضرت مهدی (ع)شهادت نفس زکیه و فرو رفتن سپاهیان سفیانی در منطقه بیداء (بیابان بین مدینه و مکه"(3) آنچنانکه حمران بن اعین از امام باقر (ع) راجع به آیه"ثم قضی اجلا و اجل مسمی عنده "(4)می پرسد . حضرت می فرمایند: دو اجل وجود دارد: محتوم و موقوف …محتوم چیست؟… جز آن نخواهد شد ... و موقوف؟- مشیت الهی در رابطه آن جاری می شود. .. امیدوارم که سفیانی جزء موقوفها باشد که امام فرمود" والله که نه از محتومات است."(5)… .