روزی به رهی مرا گذر بود

روزی به رهی مرا گذر بود

خوابیده به ره جناب خر بود



از خر تو نگو که چون گهر بود

چون صاحب دانش و هنر بود



گفتم که جناب در چه حالی

فرمود که وضع باشد عالی



گفتم که بیا خری رها کن

آدم شو و بعد از این صفاکن



گفتا که برو مرا رها کن

زخم تن خویش را دوا کن



خر صاحب عقل و هوش باشد

دور از عمل وحوش باشد



نه ظلم به دیگری نمودیم

نه اهل ریا و مکر بودیم



راضی چو به رزق خویش بودیم

از سفرۀ کس نان نه ربودیم



دیدی تو خری کشد خری را؟

یا آنکه برد ز تن سری را؟



دیدی تو خری که کم فروشد ؟

یا بهر فریب خلق کوشد ؟



دیدی تو خری که رشوه خوار است؟

یا بر خر دیگری سوار است؟



دیدی تو خری شکسته پیمان؟

یا آنکه ز دیگری برد نان؟



دیدی تو خری حریف جوید؟

یا مرده و زنده باد گوید؟



دیدی تو خری که در زمانه؟

خرهای دیگر پیش روانه



یا آنکه خری ز روی تزویر

خرهای دیگر کشد به زنجیر؟



هرگز تو شنیده ای که یک خر؟

با زور و فریب گشته سرور



خر دور ز قیل و قال باشد

نارو زدنش محال باشد



خر معدن معرفت کمال است

غیر از خریت ز خر محال است



تزویر و ریا و مکر و حیله

منسوخ شدست در طویله



دیدم سخنش همه متین است

فرمایش او همه یقین است



گفتم که ز آدمی سری تو

هرچند به دید ما خری تو



بنشستم و آرزو نمودم

بر خالق خویش رو نمودم



ای کاش که قانون خریت

جاری بشود به آدمیت



 فیروز بشیری