بسم الله الرحمن الرحيم

بسم الله الرحمن الرحيم
دو بار مرگ، دوبار زندگی :
مشاهده به ما می‌گوید که ما دو بار متولد می‌شویم؛ یکی تولد جسمانی و دومی تولد بیدارید و باز هم می‌میریم؛ یکی با مرگ جسمانی و دومی با مرگ دانستگی‌های ناکارآمد و رسوب شده در ذهن‌مان ‌فرق سالکان با انسان‌های معمول این است که آنها مرگ دوم و تولد دوم را در همینجا تجربه می‌کنند آیه - أَمَتَّنَا اثْنَتَيْنِ وَأَحْيَيْتَنَا اثْنَتَيْنِ - دو بار ما را میراندی و دو بار زنده نمود یا قراری در خور توجه است.(سوره غافر بخشی از آیه 11)
‌آن که به این حقیقت آگاهانه واصِل گردد و لطف حق را دریابد، گذشتهٔ تاریک و پر رنجش را پشت سر نهاده و از جهنم این دنیا خلاص شده است.
‌‌بدان اگر کسی مرگ دوم را نچشد تولد دوم که همان بیداری است را نخواهد داشت.
كفّار گويند: پروردگارا! ما را دو بار ميراندى و دو بار زنده كردى. اينك به گناهان خود اعتراف كرديم؛ پس آيا براى بيرون رفتن (از دوزخ) راهى هست؟
نکته: مراد از دو بار مردن، ظاهراً مرگ در پايان عمر و مرگ در پايان برزخ است و مراد از دو بار زنده شدن، زنده شدن در برزخ و زنده شدن در قيامت است. گرچه بعضى گفته‌اند: مراد از دو مرگ، يكى زمان قبل از پيدايش انسان و يكى پايان عمر اوست و مراد از دو بار زنده شدن زمان پيدايش انسان در دنيا و زمان قيامت است و دليل حرف خود را آيه‌ - كُنْتُمْ أَمْواتاً فَأَحْياكُمْ ثُمَّ يُمِيتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيكُمْ - (سوره بقره بخشی از آیه 28) آورده‌اند، ليكن آنچه گفتيم بهتر است، زيرا در آيه ميراندن مطرح است نه مرده بودن قبل از تولّد.
آرزوى جانسوز دوزخيان براى بازگشت به دنيا بارها در قرآن مطرح شده است:
گاهى مى‌گويند: آيا راه بازگشتى وجود دارد؟ گاهى آرزو مى‌كنند كاش به دنيا باز مى‌گشتند و نيكوكار مى‌شدند و گاهى عاجزانه مى‌گويند: پروردگارا! ما را به دنيا بازگردان تا عمل صالح انجام دهيم. آيات ذيل، اين حقايق را بيان مى‌كند:
هَلْ إِلى‌ مَرَدٍّ مِنْ سَبِيلٍ - آيا راهى براى بازگشت هست؟(سوره شوری بخشی از آیه 44)
لَوْ أَنَّ لِي كَرَّةً فَأَكُونَ مِنَ الْمُحْسِنِينَ -اى كاش عمرى ديگر بود تا از نيكوكاران مى‌ شدم.(سوره زمر بخشی از آیه 58)
رَبَّنا أَخْرِجْنا مِنْها فَإِنْ عُدْنا فَإِنَّا ظالِمُونَ - پروردگارا! ما را از اينجا خارج كن، اگر دوباره بازگشتيم ستم كاريم.(سوره مؤمنون آیه107)
رَبِّ ارْجِعُونِ لَعَلِّي أَعْمَلُ صالِحاً -پروردگارا! مرا بازگردان تا عمل نيك انجام دهم. (سوره مؤمنون آیه 100)
فَارْجِعْنا نَعْمَلْ صالِحاً -ما رابازگردان تا كار نيك انجام دهيم.(سوره سجده بخشی از آیه 12)