افتادگی پلک

افتادگی پلک

گاهی زیبایی انسان دستخوش تغییراتی می شود که عامل ایجادکننده آن شاید مشکل خیلی مهمی هم نباشد. مثلا ابتلا به یک آلرژی ساده می تواند پلک ها را سنگین و فرد را دچار «پتوز» یا «افتادگی پلک» کند...

از آنجا که چشم ها و حالت پلک ها نقش مهمی در زیبایی چهره دارند، افتادگی پلک ناچیز هم که باشد می تواند زیبایی فرد را تحت تاثیر قرار دهد. این دقیقا مشکلی است که خانم «فاطمه جعفری» به آن دچار شده. این خانم جوان ۲۷ ساله یزدی می گوید: «من مبتلا به لوپوس هستم و سال هاست که از آلرژی هم رنج می برم. چند سال پیش هم دچار افتادگی پلک شدم. البته این افتادگی آنقدرها هم شدید نیست و تغییری روی بینایی ام ایجاد نکرده اما احساس می کنم حالت چشم هایم تغییر کرده است. مدتی از داروهای ضدآلرژی استفاده می کردم و افتادگی پلک هایم بهتر شد اما حدود یک سالی است که دوباره برگشته و این بار مصرف داروهای ضدآلرژی هم اثر چندانی در بهبود آن نداشته است. به متخصص روماتولوژی و متخصص مغز و اعصاب مراجعه کرده و آزمایش هایی هم انجام داده ام اما همه چیز طبیعی بود. احساس می کنم یک مشکل داخلی دارم که باعث ایجاد چنین حالتی شده است. فکر می کنم باید به یک متخصص داخلی مراجعه کنم. شاید لازم باشد آزمایش های هورمونی هم بدهم.»

● پرسشی از جراح پلاستیک

دکتر فرهاد اد همی مقدم فوق تخصص جراحی پلاستیک پلک و مجاری اشکی، عضو هیات علمی د انشگاه علوم پزشکی آزاد اسلامی

کدام افتادگی پلک جراحی می خواهد؟

افتادگی پلک، یعنی خط لبه پلک که محل رویش مژه هاست، به هر دلیلی پایین آید و لبه فوقانی قرنیه را بپوشاند. این افتادگی با پایین آمدن پوست پلک متفاوت است. اگر افتادگی خیلی شدید باشد، جلوی خط دید مردمک یا خطی که وسط قرنیه قرار گرفته و به آن محور بینایی می گویند، می گیرد. در این موارد میدان بینایی دچار اختلال می شود و فرد فقط می تواند پایین را ببیند و از دیدن قسمت بالا ناتوان می شود مگر آنکه سرش را بالا بگیرد.

اندیکاسیون جراحی افتادگی پلک متفاوت و به دو صورت است؛ یکی اینکه افتادگی پلک زیاد نیست ولی پلک یک چشم با چشم دیگر تفاوت دارد و فرد می خواهد پلک هر دو چشمش شبیه هم باشد، در این موارد پلک را جراحی زیبایی می کنیم. برخی جراحی ها هم به دلایل پزشکی و مواردی که افتادگی پلک زیاد است و باعث شده میدان دید محدود شود و فرد دید خوبی نداشته باشد، انجام می گیرد این حالت در کودکان اهمیت زیادی دارد. لازم به ذکر است اگر بیماری مراجعه کند که به دلایل بیماری زمینه ای دچار افتادگی پلک شده باشد، ابتدا باید با متخصص مشورت و بیماری اصلی را درمان کند. برای چنین بیماری جراحی پلک انجام نمی شود زیرا درمان مشکلش طبی است نه جراحی.

● عوارض جراحی

قطعا جراحی بدون عارضه نیست اما ممکن است این عارضه در فردی ایجاد و در دیگری ایجاد نشود. از عوارض جراحی پلک می توان به این موارد اشاره کرد:

ممکن است پس از جراحی، پلک به خوبی بالا نرود. این به عملکرد تاندون یا عضله پلکی بستگی دارد که جراحی روی آن انجام شده است. اگر علمکرد تاندون مناسب باشد، قطعا پاسخ به درمان نیز خوب خواهد بود ولی اگر عضله بالابرنده پلک عملکرد خوبی نداشته باشد، ممکن است حتی با جراحی هم نتیجه ای گرفته نشود. در مواردی عملکرد عضله پلک فوق العاده ضعیف و در حد صفر است، به همین دلیل پزشک مجبور می شود از عضله پلک استفاده نکند و به جای آن عضله ای از پا بردارد و به پلک پیوند بزند. با این کار پلک به عضله پیشانی آویزان می شود و فرد با نیرویی که به عضله پیشانی وارد می کند، پلکش را بالا می برد.

گاهی پلک ها هنگام خواب خوب به هم نمی رسند و میانشان باز می ماند. امکان دارد پلک جراحی شده نسبت به پلک دیگر با تاخیر باز شود.

● در چه سنی جراحی کنیم؟

سن جراحی پتوز به میزان افتادگی پلک بستگی دارد؛ مثلا اگر کودکی با سن بسیار پایین دچار افتادگی پلک شدید باشد، برای جلوگیری از تنبلی چشم هر چه سریع تر باید او را جراحی کرد ولی اگر کودکی افتادگی پلک خفیفی داشته باشد، صبر می کنیم سنش بالا برود و بتواند همکاری کند بنابراین سن جراحی با توجه به شرایط بیمار متفاوت خواهد بود.

● مراقبت پس از جراحی

بیماران باید بعد از جراحی، بهداشت پلک خود را رعایت و به موقع برای برداشتن بخیه ها به پزشک معالجشان مراجعه کنند. مصرف به موقع داروها نیز برای پیشگیری از عفونت الزامی است. این عمل به بستری نیاز ندارد.

● پرسشی از چشم پزشک

دکتر ضیاءالدین طباطبایی فوق تخصص پلک و مجاری اشکی و عضو هیات علمی د انشگاه علوم پزشکی تهران

افتادگی پلک چه دلیلی دارد؟

افتادگی پلک یا مادرزادی است یا اکتسابی. افتادگی پلک مادرزادی معمولا به دلیل یک نقیصه تکاملی ایجاد می شود اما علل دیگری مانند تومورهای مادرزادی یا عروقی و ضایعات عصب