ادب‌سار:

ادب‌سار:
🔷 🔶 🔹 🔸
@AdabSar

🔅 آشنایی با نام و واژه‌ی «یلدا»

👩 🏻 یلدا؛
دختر سیاه‌موی بلندبالا...
یادگار نام وطن
میوه‌ی پاییز ایران
عروس زمستان آمد
او را بر سر سفره مهر بنشانیم
و با نسل فردا پیوند زنیم...

☀ ️یلدا...
این واژه‌ی خوش‌آوا که امروز در ادبسار(ادبیات) ایران با موی سیاه و بلند دختران همانندی می‌کند، نماد چشم‌به‌راهی و بردباری برای پایان یافتن شب و فرا رسیدن خورشید، امید و روشنایی است.
باد آسایش گیتی نزند بر دل تنگ
صبح صادق ندمد تا شب یلدا نرود!
#سعدی

ولی پیدایش و خاستگاه این واژه دیدگاه‌های گوناگونی را میان بزرگان زبان و ادب پارسی برانگیخته است.

❌ یلدا، واژه‌ای مغولی است؟
این گمان بن‌مایه‌ی ارجدار(معتبر)ی ندارد.

⁉ ️یلدا، واژه‌ای سریانی است؟
پاسخ دهخدا به این پرسش آری است.
سنایی می‌گوید "یلدا" نام یکی از یاران نزدیک عیسای پیامبر است ولی "پورداود" در "یشت‌ها" می‌گوید این سخن، بن‌مایه‌ای ندارد و چنین چیزی در جایی دیده نشده.
دهخدا و معین باور دارند که واژه‌ی "یلدا" سریانی و به چم زایش(میلاد) و زادروز(تولد) است.

🍎 دهخدا نوشته است چون شب یلدا را با زاده شدن عیسا یکی کرده‌اند، از این رو بدین نام نامیده‌اند. باید نگر(توجه) داشت که جشن زایش(میلاد) که در روز ۲۵ دسامبر ترسایی(میلادی) است، بر پایه‌ی پژوهش‌ها، جشن پیدایش میترا (مهر) بوده که ترساییان(مسیحیان) در سده‌ی چهارم ترسایی آن را از پیشینه‌ی ایران و زایش مهر(خورشید) وام گرفته و آن را برای نماد زادروز عیسا برگزیدند.
ابوریحان بیرونی نیز در نسک "آثارالباقیه" به این وام‌‌گیری باور دارد.

🍉 ابوریحان بیرونی، شب چله یا یلدا را جشن ۹۰روز(۹۰ روز مانده به بهار و نوروز) نام گذاشته است.
امروز بسیاری از ایرانیان بر پایه‌ی باور به سریانی بودن واژه‌ی "یلدا" از به‌کار بردن واژه‌ی "یلدا" برای این شب می‌پرهیزند و آن را "شب چله" می‌خوانند.

⁉ ️یلدا، واژه‌ای کهن و ایرانی است؟
در نَسک(کتاب) "بیست مقاله" نوشته‌ی حسن تقی‌زاده که احمد آرام آن را گردآوری کرده و از کارهای سترگ ایران‌شناسی است، گفته شده که واژه‌ی "یلدا" واژه‌ای پهلوی است.
تقی‌زاده، داوخواهی‌ها(ادعاها) درباره‌ی سریانی بودن واژه‌ی "یلدا را بی‌پایه می‌داند. وی باور دارد واژه‌ی "یلدا"، گونه‌ی دگردیس شده‌ی واژه‌ی پهلوی "یاردا" است.
تقی‌زاده نوشته است در زبان پهلوی یا اوستایی بندواژه‌ی(حرف) "ر" می‌تواند به "ل" دگردیس(تبدیل) شود، چنانکه واژه‌ی پهلوی "هربرز" به "البرز" دگرگون شده است. از این‌رو یاردا←یالدا←یلدا، به چم بخش کردن(تقسیم) سال و بزرگ‌ترین دگرگونی(انقلاب) زمستانی است.


#پریسا_امام_وردی
#نام_دخترانه_ایرانی
#یلدا
goo.gl/9BQ8VG
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ