بسم الله الرحمن الرحیم

بسم الله الرحمن الرحیم
پاسخ قسمت سوم :
پ)- نبابر این، پاسخ عقل بدون استناد به سخنان دیگران به تصور خودرازقی، این است که خطا گمان کردی، چون تو چیزی نداری، مالک چیزی هم نیستی و همین عقل یا اراده یا هنری که به آن می‌بالی را نیز رازق به تو داده است. و پاسخ وحی که عین عقل است نیز همین است که تو و تمام عالم هستی، مخلوق و مرزوق هستید و رازق خداست.
رزاقیت خدا و حکم عقل :
تکبر، خودبزرگ بینی و منیت، سبب می‌گردد که آدمی گمان کند که هر چه به ذهن خودش آمد، همان عین عقلانیت و عین حقایق عالم هستی می‌باشد،در حالی که این همه گمان، خودش تصوری خطا و غیر عقلانی می‌ باشد.
چرا ذهن نه عقل گمان کرده که خدا روزی میده، با خدا عقل داده و من باید تلاش کنم، منافات دارد و یا این باید باشد و یا آن؟! وقتی ذهن دچار چنین خطایی شد، آن وقت من میگم پیش می‌آید.
خداوند متعال، حیّ، مالک، ربّ و رزاق است، اما نه تنها معنایش این نیست که در عالَم خلقت و چرخه‌ حیات، هیچ سلسله علل و اسبابی قرار نداده است، بلکه به حکم عقل و وحی، این عالم با این وسعت و عظمت را بازی نیافریده است و هر جزئی در این عالم، نقش خود را ایفا می‌نماید.
اینطور نیست که زمین و آسمان‌ها بی‌حکمت و بی‌کار آفریده شده باشند؛ خورشید بی خاصیت بیاید و برود و یا کهکشان‌هایی که ده‌ها میلیون سال نوری با زمین فاصله دارند، هیچ خاصیتی نداشته باشند و این وسط یک انسانی باشد که به او عقل و اراده داده شده و بعد به حال خود رها شده باشد تا بدود به خود رزق برساند و خود را هدایت نموده و رشد دهد!
بنابر این، به حکم عقل، به حکم تجربه شناخت علمی طبیعت و به حکم وحی، نظام حکیمانه‌ علیت بر عالَم هستی احاطه دارد.
خداوند منّان است که باران خلق می‌کند و فرو می‌فرستد، اما اقیانوس‌ ها، دریاها، خورشید، ابر، باد و ... را اسباب نزول آن قرار داده است؛ چنان که خداوند متعال است که وحی می‌فرستد، اما القای به قلب، فرشتگان وحی و یا الهام در رویا را اسباب آن قرار داده است؛ چنان که خداوند متعال است که انسان را خلق و ربوبیت می‌نماید، اما نطفه، رحم، وضع حمل،شیر مادر، آب، سایر خوراکی‌ها، حرکت و ... را اسباب رشد مادی او قرار داده است، و البته برای زنده شدن و زنده ماندنش به او روح دمیده است. اینها همه رزق است.
بنابر این، معنای خداوند منّان رازق می‌باشد و روزی می‌دهد، این نیست که نظام خلقت و قوای انسان تعطیل و یا بیهوده باشند! و هم چنین عقل، تفکر، اعضا، حرکت و تلاش نیز که از جانب همان خالق، مالک، ربّ و رزاق، روزی شده است، به این معنا نیست که رزاقیت خداوند سبحان نفی گردد و یا انسان در
این رزاقیت شریک خدا شود و خودش رازقی برای خودش یا دیگران گردد! بلکه خداوند رزاق، هم رزق داده، هم اسباب رسیدن به آن را قرار داده و هم راه به دست آوردن آن چه اکتسابی است را نشان داده و هم برنامه‌ چگونه به دست آوردن و چگونه مصرف نمودن را تدوین و ابلاغ نموده است، تا انسان بتواند از این نعمات بهره ببرد و شاکر باشد و رشد نماید. بفهمد که اگر خالق و مالک اوست، پس رزاق نیز اوست.(پایان)