بسم الله الرحمن الرحیم
بسم الله الرحمن الرحیم
پاسخ قسمت اول :
عقل موهبت بزرگی است که خداوند متعال در وجود انسان سرشته است انسان را اینگونه خلق نموده است. عقل، حجّت درونی و پیامبر دورنی خدا بر انسان میباشد، چنان که حضرت امام کاظم علیه السلام فرمود: انّ للّه على النّاس حجّتين حجّة ظاهرة و حجّة باطنة فامّا الظّاهر فالرّسل و الانبياء و الائمة عليهم السّلام و امّا الباطنة فالعقول - براى خداوند دو حجّت بر مردم است، حجّتى آشكار و حجّتى پنهان. امّا حجّت آشكار، پيامبران و رسولان و ائمه (عليهم السلام) هستند و امّا حجّت باطن، عقلها و خردها مى باشند.(اصول كافى؛ ج 1؛ ص 16)
عقل، از عقال، به معنای محکم بسته شدن میباشد؛ و و زانو بند شتر را نیز از این جهت عقال گویند که مانع از حرکت بیجای شتر میشود. از حضرت رسول (صلی الله علیه و آله و سلم) نقل شده است که عقل را عقل نامیدند، زیرا زانوی شهوت و غضب را عقال نموده و از سرکشی آن جلوگیری میکند.
اما برای عقل، ازجوانب گوناگون، دسته بندیها و تعاریفی صورت پذیرفته که نشان می دهد، اگر چه ما به تمامی این اقسام عقل میگوییم، اما یک چیز یا عین هم نیستند؛ مانند: عقل نظری؛ که راهنمای بشر در شناخت هستی میباشد. این عقل است که مبتنی بر دلایل، اثبات میکند و حکم میدهد که خدا، وحی، نبوت، ولایت و امامت و قیامت حقیقت دارند، پس باید وحی نیز نازل شود و باید به آن اعتماد نمود.
مسئولیت اندیشهورزی را عهده دار است. تصور، تصدیق، قضیه، قیاس، استدلال، برهان و مانند آن، امور نظری و علمی، شئون عقل نظری می باشند.
عقل عملی؛ همان نیروی تدبیر و مدیریت است که اگر ریشهیابی شود، به عقل نظری تکیه دارد و انگیزه و اراده را متکفل است. البته به این معنا نیست که هرگونه تدبیر و مدیریتی در امور شخصی، از عقل عملی نشأت می گیرد، چرا که بسیاری عقل را تعطیل کرده و هوای نفس را بر مملکت وجود حاکم مینمایند.
عقل دینی، آیت الله جوادی آملی: اگر محدوده درک عقل، مسائل درون دینی یعنی مسائل اخلاقی، سیاسی، حقوقی یا معارف الهی باشد - که انبیاء بهعنوان هدایت آسمانی فراسوی انسانها قرار دادهاند - میتوان آن را عقل دینی نامید.
عقل تجریدی و تجربی - عقل برهانی و عقل عرفی نیز از تقسیمات دیگر می باشد.
اما، از منظری دیگر، تقسیمات کلّی دیگری نیز برای عقل وجود دارد، مانند گونههای چهارگانه عقل تجربی، نیمه تجریدی، تجریدی و ناب.(ادامه دارد...)
پاسخ قسمت اول :
عقل موهبت بزرگی است که خداوند متعال در وجود انسان سرشته است انسان را اینگونه خلق نموده است. عقل، حجّت درونی و پیامبر دورنی خدا بر انسان میباشد، چنان که حضرت امام کاظم علیه السلام فرمود: انّ للّه على النّاس حجّتين حجّة ظاهرة و حجّة باطنة فامّا الظّاهر فالرّسل و الانبياء و الائمة عليهم السّلام و امّا الباطنة فالعقول - براى خداوند دو حجّت بر مردم است، حجّتى آشكار و حجّتى پنهان. امّا حجّت آشكار، پيامبران و رسولان و ائمه (عليهم السلام) هستند و امّا حجّت باطن، عقلها و خردها مى باشند.(اصول كافى؛ ج 1؛ ص 16)
عقل، از عقال، به معنای محکم بسته شدن میباشد؛ و و زانو بند شتر را نیز از این جهت عقال گویند که مانع از حرکت بیجای شتر میشود. از حضرت رسول (صلی الله علیه و آله و سلم) نقل شده است که عقل را عقل نامیدند، زیرا زانوی شهوت و غضب را عقال نموده و از سرکشی آن جلوگیری میکند.
اما برای عقل، ازجوانب گوناگون، دسته بندیها و تعاریفی صورت پذیرفته که نشان می دهد، اگر چه ما به تمامی این اقسام عقل میگوییم، اما یک چیز یا عین هم نیستند؛ مانند: عقل نظری؛ که راهنمای بشر در شناخت هستی میباشد. این عقل است که مبتنی بر دلایل، اثبات میکند و حکم میدهد که خدا، وحی، نبوت، ولایت و امامت و قیامت حقیقت دارند، پس باید وحی نیز نازل شود و باید به آن اعتماد نمود.
مسئولیت اندیشهورزی را عهده دار است. تصور، تصدیق، قضیه، قیاس، استدلال، برهان و مانند آن، امور نظری و علمی، شئون عقل نظری می باشند.
عقل عملی؛ همان نیروی تدبیر و مدیریت است که اگر ریشهیابی شود، به عقل نظری تکیه دارد و انگیزه و اراده را متکفل است. البته به این معنا نیست که هرگونه تدبیر و مدیریتی در امور شخصی، از عقل عملی نشأت می گیرد، چرا که بسیاری عقل را تعطیل کرده و هوای نفس را بر مملکت وجود حاکم مینمایند.
عقل دینی، آیت الله جوادی آملی: اگر محدوده درک عقل، مسائل درون دینی یعنی مسائل اخلاقی، سیاسی، حقوقی یا معارف الهی باشد - که انبیاء بهعنوان هدایت آسمانی فراسوی انسانها قرار دادهاند - میتوان آن را عقل دینی نامید.
عقل تجریدی و تجربی - عقل برهانی و عقل عرفی نیز از تقسیمات دیگر می باشد.
اما، از منظری دیگر، تقسیمات کلّی دیگری نیز برای عقل وجود دارد، مانند گونههای چهارگانه عقل تجربی، نیمه تجریدی، تجریدی و ناب.(ادامه دارد...)
- ۱۲۹
- ۰۶ مهر ۱۴۰۵
دیدگاه ها (۰)
در حال بارگزاری
خطا در دریافت مطلب های مرتبط