موسیقی به «صوتی گفته می شود که از آلات موسیقی، پدید آید»

موسیقی به «صوتی گفته می شود که از آلات موسیقی، پدید آید»

در رابطه با ملاک تشخیص موسیقی حلال از حرام مراجع گفته اند: در تعیین و تشخیص موسیقی حرام و حلال، باید به عرف عام مراجعه کرد.  ،  و مقصود از اهل عرف، افراد فهمیده متدیّن، می باشد.

برای روشنتر شدن موضوع، نظر برخی مراجع معظم تقلید را در پاسخ به سؤال شما بیان می کنیم:   

حضرت آیت الله العظمی خامنه ای (مدظله العالی):

بطور کلّی اگر موسیقی از نوع لهوی مطرب متناسب با مجالس گناه و معصیت باشد، حرام است. موفق و مؤید باشید.

حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی (مدظله العالی):

کلیّه صداها و آهنگ هایی که مناسب مجالس لهو و فساد است حرام، و غیر آن حلال است. و تشخیص آن با مراجعه به اهل عرف، یعنی افراد فهمیده متدیّن، خواهد بود.

حضرت آیت الله العظمی مکارم صافی گلپایگانی (مدظله العالی):

موسیقی در نظر عرف صداهای موزون خاصی است که به وسیله آلات موسیقی بوجود آید. مطلقاً حرام است و حلال آن وجود ندارد. والله العالم. 

براساس نظریه اکثر مراجع فعلی موسیقی بر دو قسم است:

1 ـ موسیقی مطرب و مناسب با مجالس لهو و لعب و عیاشی.
2 ـ موسیقی غیر مطرب و معمولی که انسان را به هیجان شهوی وا دار نمی‌کند .

‌تمامی فقهای عظام قسم اول را حرام می‌دانند؛ هم نواختن آن و هم یادگیری و یاد دادن آن و هم گوش کردن‌به آن را، ولی قسم دوم را حرام نمی‌دانند، مگر آیات عظام: گلپایگانی (‌ره) و صافی گلپایگانی (‌دام عزه).

‌علت تحریم موسیقی قسم اوّل واضح است، زیرا موسیقی‌های شهوت زا انسان را به لهو و لعب و عیّاشی و‌بی و بند و باری سوق می‌دهد و باعث تزلزل اعتقادات مذهبی می شود لذا از رسول گرامی اسلام نقل شده: «‌سه چیز قلب انسان را پر قساوت می‌گرداند: شنیدن و گوش دادن به‌صداها و گفتارهای لهو؛ دنبال صید رفتن برای خوشگذرانی؛ به دربار شاهان رفت و آمد کردن.»[1]

‌باز فرمود: «‌چهار چیز قلب را فاسد می‌کند و موجب نفاق قلبی می‌شود: گوش دادن به لهویات؛ فحّاشی‌کردن؛ به دربار سلاطین رفت و آمد کردن و دنبال صید رفتن».[2]
‌امام صادق(ع) فرمود: «‌زن آوازه خوان (‌مغنیّه) ملعون است و هرکس او را به منزل دعوت کند و به او پول‌بدهد، ملعون است».[3]

‌علی(ع) فرمود: «‌پولی که به آوازه خوان هرزه داده می‌شود، حرام است».[4]
‌یکی از اصحاب رسول خدا از جایی عبور می‌کرد. صدای موسیقی شنید. انگشت‌هایش را در گوشش کرد تا‌صدا را نشنود و سپس گفت: با پیامبر از جایی می‌گذشتیم که این چنین بود. پیامبر با دست‌هایش گوشش را‌گرفت تا صدا را نشنود».(5)

‌باز رسول الله فرمود: «‌غنا و آوازهای لهوی (‌ترانه) باعث نفاق در قلب می‌شود(6)و فرمود: «‌از شنیدن‌چنگ و غنا دوری کنید. آن‌ها در قلب شما نفاق ایجاد می‌کند(7) ؛ یعنی کم کم طوری می‌شوید که ظاهراً مسلمان‌هستید، ولی در عمل و کردار اسلام را قبول ندارید.

‌آثار بد موسیقی بر فرد و جامعه:

1 ـ اعتیاد به موسیقی: یکی از آثار سوء موسیقی این است که نوازنده یا شنونده را معتاد می‌کند و این اعتیاد‌عواقب بدی به دنبال دارد.

2 ـ سر و صدای زیاد برای دستگاه شنوایی زیان آور است.

3ـ تأثیر سر و صدای زیاد بر روح و روان انسان نیز یکی از آثار بد موسیقی قلمداد می‌شود.
‌سر و صدای زیاد حساسیت را نسبت به حمله ویروس‌ها زیاد می‌کند و ناراحتی‌های کلیوی، زخم معده و‌فساد دندان‌ها از آثار بد سر و صدا محسوب می‌شود(8)

4 ـ تأثیر موسیقی بر معده: براساس آزمایش‌هایی که پرفسور «‌لودویگ دوملینگ» درباره موسیقی‌های شب‌کوتاه، موزارت، سمفونی، سرنوشت بتهون، موزیک بیت، آوازهای پاپ یعنی موزیک مدرن نسل جوان انجام‌داده و آزمایشهای مکررّ انجام گرفته، ترشح عصاره گوارشی معده و اسید کلریدریک در کسانی که به موزیک‌پاپ گوش کرده بودند، بیش از سائرین تقلیل و کاهش یافته بود(9)

5 ـ تأثیر منفی موسیقی در عمر: در بررسی‌هایی که محققّان کرده‌اند، از بین 46 نفر موسیقی‌دان و نوازندگان‌ایتالیایی، فرانسوی، انگلیسی، آلمانی و غیره، متوسط عمر آنان 47 سال بوده است.

‌بنابراین موسیقی مخصوصاً موسیقی‌های هیجان آور باعث بروز مفاسدی در افراد و جامعه می‌شود که قابل‌چشم‌پوشی نیست و زمینه‌ساز مفاسدی از قبیل فسادهای اخلاقی، بزهکاری، لاابالی‌گری، شهوت رانی‌های‌مضرّ مانند استمناو همجنس بازی می‌شود. لذا اگر مختصر نفعی داشته باشد، باید به خاطر مضارّ عمده‌اش از آن‌چشم پوشی کرد.