بسم الله الرحمن الرحيم

بسم الله الرحمن الرحيم
پاسخ قسمت اول :
اتفاقاً این دلتنگی برای خود بسیار خوب است و حاکی از آن است که نه تنها هنوز نفس لوّامه خاموش نگردیده و نمُرده است، بلکه هم چنان بیدار و فعال است.
الف) - به غیر از انسان ‎های کامل که دارای نفس مطمئنّه نیز می‌باشند، نوع بشر دارای نوع نفس است که عبارتند از نفس امّاره که امر به حیوانیت و بدی می‌ کند و نیز نفس لوّامه، که نفس سرزنش‌گر است و بدی را نمی‌پذیرد، همان که آن را وجدان نیز می‌نامند.
این نفس (یا وجدان) به هیچ وجه زیر بار توجیهات نمی‌رود، محکمه‌ای درونی است که به محض خطا، محکوم و سرزنش می‌کند و به همین دلیل به انسان حالت پشیمانی دست می‌ دهد.
این نفس لوّامه، خطا نمی‌کند، مرعوب نمی‌ شود، فریب نمی‌خورد، اما با بی‌ توجهی‌ها کم سو شده و کم‌کم خاموش گردیده و می‌ میرد. پس تا وقتی انسان از عملکرد نا صحیح خود ناراحت و پشیمان می‌شود، باید خوشحال و شاکر باشد که هنوز نفس لوّامه اش خاموش نشده و نمُرده است.
ب) - بدیهی است که انسان با معبود و محبوب اش تعریف می‌گردد، اگر إله، معبود و محبوبش الله جلّ جلاله بود و هدفش قرب، لقاء و وصال آن محبوب بود، می‌شود انسان، اما اگر او را فراموش کردو به غیراودل بست و دیگری را شریک و هدف قرار داد، خودش راهم فراموش می‌کند. کسی که تمام هدفش پول و اقتصاد است، خودش نیز ابزار تولید یا ماشین پول می‌شود، کسی که تمام هدفش سلطه، شهوت قدرت و شهوت جنسی است، یک حیوان تمام عیار می‌شودو در واقع حقیقت خود را فراموش می‌کند.
لذا فرمود: وَلَا تَكُونُوا كَالَّذِينَ نَسُوا اللَّهَ فَأَنسَاهُمْ أَنفُسَهُمْ أُوْلَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ - و چون كسانى مباشيد كه خدا را فراموش كردند و او نيز آنان رادچارخود فراموشى كرد آنان همان نافرمانانند. فاسق یعنی کسی که از پوسته‌حقیقی و مسیر و مجرای خود که بندگی است خارج شد، لذا نافرمانی می‌کند.(سوره حشر آیه 19)
این همان معناست که در اصطلاحات غربی از آن به الیناسیون و الینه شدن خودفراموشی - خود دگر بینی نیز یاد می‌شود.
پس کم شدن یاد و یا کلاً فراموش نمودن خدا که یادش بیشتر در نماز محقق می‌شود و تجلی می‌یابد و به همین دلیل به حضرت موسی (ع) در کوه طور فرمود اقم الصلوة لذکری – برای یاد من اقامه نماز کن، سبب خود فراموشی و غفلت از خود می‌گردد و اگر نفس لوّامه هنوز زنده و بیدار باشد، انسان دلش برای خود حقیقی‌اش تنگ می‌شود، به ویژه اگر قبلاً آن را دیده و تجربه کرده باشد.(ادامه دارد..)