معماری دوره ساسانی

معماری دوره ساسانی

ج. ستون و دیگر سازه های حفاظتی
 با روی کار آمدن طاق های مربوط به دهانه های بزرگ، استفاده از ستون به طور گسترده کنار گذاشته شد. مادامی که این بناها (مثل بیستون،طاق بستان) تأثیرپذیری از روم شرقی را منعکس می کنند، نمونه هایی از طاق زنی ستون های باریک، پایه ستون ها ،سر ستون ها و گاهی اوقات تنه ستون با شیارهای خیاری که سنن کلیمی و هخامنشیان را زنده نگه می دارد، وجود خواهد داشت (بیشاپور، نورآباد، کیش). ولی اغلب اوقات ستون، برای اینکه مناسب ساختمان های بنایی طاقدار شود، به یک ستون گرد یا مستطیلی بزرگ تبدیل می شود. ستون ها صرف نظر از مورد استفاده قرار گرفتن در ستون بندی (مثلا"کنگاور)، یک گروه ویژه که عموما" شامل 3 تالار جانبی صحن هستند را با طاق های گهواره ای عرضی یا طولی (چال ترخان، دامغان، مدائن، تخت سلیمان، تپه میل) می  پوشانند. با این حال معمولترین جزء ساختمانی باربر، دیوارهای بزرگ هستند و ستون ها بیشتر به عنوان بقایای یک دیواری که توسط طاق ها شکافته شده است، به نظر می  رسند تا به عنوان اعضای تکنیکی مجزا.

 

د. جزئیات تزئینی و ساختمانی

خاک رس، مهمترین مصالح اندودکاری سطوح و سقف های طاقدار به علاوه سطوحی که بیشتر اوقات از اندود گچ، سنگ یا در موارد اندکی هم از موزائیک تأثیر گرفته از روم پوشیده شده بودند (بیشاپور، مدائن). پلاستر پارسی که در بیشتر مواقع رنگی هم بود (بیشاپور، ایوان کرخه، کیش) به طور گسترده در نماکاری ساختمان، در تزئینات معماری و در گچبری های برجسته (چال ترخان، دامغان، حاجی آباد، کیش، مدائن)، مورد استفاده قرار می گرفت. سنگ چین های پلهای سنتی، یک جزء ساختمانی تزئینی است که به طور معمول 4 پایه مستطیلی دارد که این پایه ها در اواخر دوره ساسانیان در "طاق گرا"شبیه زبانه بودند



مجله مانا
(محسن)