4 - تاریخچهء جهانبینیِ دانشگرا (سِکولار)

تاریخچهء جهانبینیِ دانشگرا (سِکولار) – 4
__________________________________
در سال 1605 ز.{زادروزی}(میلادی) ، «فرانسیس بِیکُن» (1) ، نخست‌وزیر انگلستان ، نوشتار (کتاب) خود بنام «پیشرفتِ فراگیری» (2) را نوشت و چاپ‌وپخش (منتشر) کرد . او در این نوشتار (کتاب) خود ، نوشت:

«خداشناسی» ، «خردشناسی» (فلسفه) ، و «دانش» ، از هم جدا هستند ، و هریک از این سه ، نباید در آن دو بخشِ دیگر ، پامیانگذاری (دخالت) بکند.

«فرانسیس بِیکُن» ، سپس در این نوشتار (کتاب) خود ، نمونه‌ای (مثالی) از این پامیانگذاری‌ها (دخالت‌ها) را بدست داد و نوشت : در دانشگاه‌ها ، که زیر سرپرستی «کلیسا» هستند ، برای آموزش دادن دانائی‌های گیتیکی (فیزیکی) دربارهء سرشت (طبیعت) ؛ بجای «دیداری‌پژوهی» (مشاهده) و «آروین» (تجربه) کردن پدیده‌های سرشتی (طبیعی) ، نوشتارهای (کتابهای) هنگامهء (دورهء) باستان را می‌خوانند ؛ و سپس ، با چرائی‌آوری (استدلال) ، گزاره‌هائی تازه را پدید می‌آورند ؛ و گمان (خیال) میکنند که دانائیِ تازه‌ای را پدید آورده‌اند.

«فرانسیس بِیکُن» ، با بدست دادن (ارائهء) این نوشتار (کتاب) خود ، همهء پامیانگذاری‌های (دخالت‌های) «کلیسا» در «خردشناسی» (فلسفه) و «دانش» را نادرست ارزیابی کرد ؛ و خواستار پدید آمدنِ هنگامه‌ای (دوره‌ای) نوین در فراگیری و آموزش دادنِ «خردشناسی» (فلسفه) و «دانش» شد ؛ و پایابراین (بنابراین) ، به «دینی‌دانشگاه‌گرائی» (اسکولاستیسیزم) (3) ، کوبشی (ضربه‌ای) کاری را فرود آورد.

(1) https://en.wikipedia.org/wiki/Francis_Bacon
(2) https://en.wikipedia.org/wiki/The_Advancement_of_Learning
(3) https://en.wikipedia.org/wiki/scholasticism